Meslek seçerken en önemli nokta ilgi ve yetenektir

Meslek seçerken en önemli nokta ilgi ve yetenektir

YKS Sonuçları açıklandı ve sıra tercih yapmaya geldi. 7-14 Ağustos tarihleri arasında gelecekleri için çok önemli bir karar verecek olan gençler tercih yaparken nelere dikkat etmeli? Aileler meslek seçimi konusunda ne ölçüde etkili olmalı? Meslek seçiminde öncelik ne olmalı? Tüm bu soruları Çukurova Üniversitesi Felsefe Grubu Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı ve Psikoterapist Yrd. Doç. Dr. Egemen Hanımoğlu’na sorduk. Hanımoğlu’na göre, meslek seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ilgi ve yetenek.


Meslek seçimi konusunda tercih yaparken öncelik ne olmalı?

Meslek seçimi insan yaşamındaki en önemli kararlardan birisidir. Aslında bir meslek seçerken aynı zamanda bir yaşam tarzını da seçmiş oluyorsunuz. Meslek seçiminde sık yapılan hatalardan birisi mesleklerin cazibesine kapılmaktır. Aslında size hiç uygun olmayan bir mesleği sadece popüler olduğu için ya da statüsünden dolayı tercih etmek size mutsuz bir yaşam dışında hiçbir şey vermeyecektir. Meslek seçiminde kişinin kendisini tanıması, ilgi alanlarını, yeteneklerini, güçlü ve zayıf yönlerini bilmesi ve doğru değerlendirmesi önemlidir. Meslek seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ilgi ve yetenektir. İlgi herhangi bir etkinliği yapmaktan keyif almak anlamına gelirken yetenek ise belli bir konuya ilişkin doğuştan sahip olduğumuz yatkınlıktır. Eğer mesleğiniz ilgi ve yeteneklerinizle uyuşuyorsa mesleğinizde başarılı ve mutlu olma ihtimalimiz yüksektir. Bu nedenle bir mesleği seçmeden önce o meslek hakkında detaylı bilgiye sahip olmak oldukça önemli. Örneğin seçmeyi düşündüğünüz mesleğin çalışma ortamının ve koşullarının size uygun olup olmadığı ya da hangi niteliklere sahip olmayı gerektirdiği gibi konular hakkında mutlaka bilgi edinmelisiniz. İyice araştırılmadan yapılan seçimler genellikle hayal kırıklığı ile sonuçlanmaktadır. Küçük bir ipucu vermem gerekirse, bir mesleği tanımanın en kolay yolu o mesleği yapan insanlardan bilgi almaktır.

Aileler bu konuda ne derece belirleyici olmalı ya da olmalı mı?

Aileler, bazen istemeden de olsa meslek seçimi ile ilgili çocuklarına karşı yanlış tutumlar geliştirebilmektedir. Mesela bazı aileler çocuklarının meslek seçimini tamamen kendileri belirlerken bazıları ise ya ilgisiz davranarak ya da çocuğa fazla güvenerek yalnız bırakmaktadır. Her iki durum da meslek seçimi açısından sağlıklı değildir.  Aileler çocuklarını meslek seçimi sürecinde desteklemelidir. Çocuklarının seçmeyi düşündüğü mesleklerle ilgili bilgi toplamalarına ve tanımalarına yardımcı olmalıdır. Anne ve babalar, çocuklarına  meslek seçimi ile ilgili kendi düşüncelerini ifade edebilirler fakat bu konuda kesinlikle baskı yapmamalıdırlar. Çocuğun kendi ilgi ve yeteneklerini keşfetmesine ve bu yönde seçimler yapmasına fırsat tanınmalıdır. Kısacası,meslek seçimi ile ilgili olarak aileler çocuklarını hiçbir şekilde yalnız bırakmamalı, onların adına kararlar vermemeli ve kendi fikirleriyle ters düşse dahi çocuklarının seçimlerini sonuna kadar desteklemelidirler.

Gençler, az para getiren ama istedikleri bir mesleği mi yoksa çok para getiren ama çok da istemedikleri bir mesleği mi seçmeliler? Bu soruyu günümüz ekonomik koşullarını da göz önüne alarak yanıtlar mısınız?

Bir mesleği yaparken aynı zamanda ekonomik olarak gelir elde etmek de önemlidir. Fakat şunu bilmekte fayda olduğunu düşünüyorum; hiçbir meslek sizlere ömür boyu garanti sağlamayacaktır. Bugün için ekonomik olarak fazla kazanç sağlayan bir meslek ilerleyen zamanlarda bu avantajını kaybedebilir veya günümüz için popüler olmayan ya da olanakları yetersiz olduğu için önemsenmeyen bir meslek sonraki yıllarda bambaşka bir hale gelebilir.  Dolayısıyla bir mesleğin yaşamınız boyunca ekonomik olarak sizleri tatmin edeceğinin garantisini vermek mümkün değildir. Az önce de belirttiğim gibi, meslek seçerken ilgi ve yetenekleri en ön sıraya koymak gerekiyor. Eğer bu doğrultuda bir seçim yaparsanız mesleğinizde başarılı olma ihtimaliniz artar ve bunun sonucu olarak kazancınızı arttırabilirsiniz. Yani yüksek kazanç elde edebilmek için başarılı olmak, başarılı olmak için de ilgi ve yeteneklerinize uygun bir meslek seçmek gereklidir. Meslek seçimi sadece para kazanmak anlamına gelmez, psikolojik olarak da önemlidir. İnsanlar özellikle otuz ile altmış yaş arasında bir işe yaradıklarını, topluma yararlı olduklarını yani kısacası üretken olduklarını hissetmek isterler. Bunu sağlayan en önemli şeylerden biri de icra ettiğiniz meslektir. Eğer kendinize uygun olmayan  bir meslek seçecek olursanız üretkenlik yerine verimsizlik duygusu yaşar ve mutsuz bir yetişkinlik geçirirsiniz. Bu nedenlerle, kesinlikle size uygun olmayan bir meslek seçmemelisiniz.

Günümüzün ve geleceğin gözde meslekleri nelerdir?

Hem gençlerin hem de anne babaların en sık sorduğu sorulardan birisi.  Bu soruya şu meslekler gözde olacak şu meslekler çekiciliğini kaybedecek şeklinde yanıt vermenin doğru olmadığını düşünüyorum. Artık içinde yaşadığımız dünya bundan 15-20 yıl önceki gibi değil ve teknolojik gelişmelerle beraber eskisine göre çok daha hızlı değişmekte. Teknolojinin getirdiği bu hızlı değişime bağlı olarak mesleklerin çekiciliği de değişmektedir. Bugün için gözde olan bir meslek birkaç yıl sonra çekiciliğini tamamen yitirebilir. Bu duruma mesleklerle ilgili bir örnek verecek olursam, bazı bölümler için üniversitede edindiğiniz bilgiler mezun olduktan sonra sizi meslek yaşamınızda en fazla 3-4 yıl idare etmektedir. Bundan sonrası sizin kendinizi geliştirmenizle ilgilidir. Bu nedenle günümüzde ve gelecekte hangi mesleklerin ön planda olacağını araştırmak yerine, gençlerin kendilerini daha donanımlı hale getirmeleri önemli diye düşünüyorum. Gençler özellikle iletişim,  değişen koşullara uyum sağlama, zorluklarla baş edebilme gibi becerilerini ve yaratıcılıklarını geliştirmelidir. Ayrıca İngilizce ile beraber başka yabancı diller de öğrenmeleri gerekmektedir

Üniversiteyi bitiren gençlerin ne kadarı mezun oldukları bölümle ilgili bir işte çalışıyorlar, ne kadarı farklı mesleklere yöneliyorlar?

İnsanların çoğunun üniversitelerle ilgili gözden kaçırdığı önemli bir nokta var; üniversiteler sadece meslek edindirme amacı taşımazlar. Üniversitelerin üç temel amacı vardır: Bunlar, bilimsel araştırmalar yapmak ve bilgi üretmek, meslek elemanı yetiştirmek ve kültür kazandırmaktır. Ülkemizde genel olarak üniversiteler meslek elemanı yetiştiren kurumlar olarak bilinirler ancak bu doğru değildir. Aslında sınırları yasalar tarafından belirlenmiş avukatlık, doktorluk, hemşirelik, mühendislik, öğretmenlik gibi  meslekler dışındakilerin çoğu diploma ile doğrudan ilişkili değildir. Üniversitelerde çoğu programda, aldığınız eğitim ile size belirli beceriler kazandırılır ve bunlara bağlı olarak  daha geniş bir yelpazede iş bulma imkanınız artar. Tabi burada kendinizi ne kadar geliştirdiğiniz ve ne kadar donanımlı olduğunuz oldukça önemlidir. Bilhassa, özel sektörde diplomanız kadar sahip olduğunuz beceriler de önemlidir. Üniversitelerde kazanılan bilgi ve beceriler başka alanlara da aktarılabilmektedir. Dolayısıyla üniversiteden mezun olan birisi kazandığı bu beceriler sayesinde daha önceden aklında olmayan iş alanlarında çalışabilmektedirler. Bu nedenle üniversiteler her zaman size meslek edindirmez bazen belli bir kültürü kazandırarak becerilerinizi arttırır ve buna bağlı olarak iş bulma ihtimaliniz artar. Yani üniversiteleri sadece meslek edindirme kursu gibi düşünmek doğru değildir.

Röportajı kabul ettiğiniz için teşekkür ederim. Eklemek istediğiniz başka bir şey var mı?

Ben de bu nazik davetiniz için sizlere teşekkür ederim. Son olarak şunu belirtmek istiyorum. Ülkemizde, çocukları da sayacak olursak 20 milyona yakın genç bir nüfus var. Avrupa Birliği'nde yer alan 20 ülkenin bu konuda önündeyiz. Nüfusumuzun genç olması, eğer bu genç nüfusu kariyer açısından uygun  alanlara kanalize edebilirsek, büyük bir avantajdır. Meslek seçimi çok erken yaşlarda başlayan bir süreçtir ve uzmanlarca takip edilmesi, yönlendirilmesi gerekir. Özellikle okullarda çalışan psikolojik danışmanlar bu konuda kilit roldedir. Bana göre bu konu üzerinde önemle durulması gerekir. Sayın Prof. Dr. Ziya Selçuk’un Milli Eğitim Bakanı olarak göreve getirilmesi, eğitimle ilgilenen her kesimden insanın yüzünü güldürmüştür. Ülkemizin kalkınması ve daha güçlü olabilmesi için inanıyorum ki önümüzdeki dönemde belirttiğim konuya ilişkin politikalar da oluşturulacaktır.

 

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.

DİĞER HABERLER