Şartlı İlişkiler ve Şartlandırılmış Çocuklar - MUHİTTİN ŞAHİN

18 Kasım 2019 Pazartesi 09:21

Merhaba Sevgili Ebeveynler.

Çocuğumuzun ilk ve kritik yıllarında dünyasını, biz ebeveynleri oluşturur. Bizimle olan ilişkisi onun yaşama bakış açısını ve çevreyle etkileşimini nasıl kuracağını gösterir. Hepimiz çocuklarımızı çok severiz. Onların sağlıklı ve mutlu olmalarını her şeyden daha çok önemseriz. Ama ne var ki çocuğumuzla ilişki kurarken, bazen farkında bazen de farkında olmadan; şartlı ilişkiler kurar ve geliştiririz. Evimizin düzeni içerisinde çeşitli sorunlarla baş başa kalırız. Durumları kontrol altında tutmak bize rahatlık verir. Evdeki düzeni kontrol altında tutmak isterken çocuklarımıza olan yaklaşımımız; yeni sorunlar ortaya çıkarıyor. Problemle baş etmek için çocuğumuza karşı SEVGİ silahını kullanırız. Kontrolü sağlamak adına çocuğumuzun davranışına karşı 'şartlı sevgi ve ilişki' kumarını oynarız. Kumar çünkü kısa vadede çözüm getirse de uzun vadede ne götürüp ne getireceğini bilemeyiz. Mesela şartlı ilişkiler kurduğumuz çocuklarımız büyüdükçe; fırına para üstünü cebe atmak koşulu ile gidiyor, ödevini bilgisayar oynamak koşulu ile yapıyor, yemeğini erken yatmamak koşulu ile bitiriyor. Sonra çocuğumuz koşulsuz ve çıkarsız davranış ve ilişki sergilemiyor diye, sitem edip duruyoruz.

Her şeyden önce şartlı ilişki; güven duygusuna zarar veriyor. Örneğin, 'Ödevini uyku saatine kadar bitirmezsen; bundan böyle seni sevmeyeceğim.' Çocuk davranışı sergilerken şartı sağlamadığında 'ebeveyni kaybetme' korkusu yaşar ve beraberinde kaygılanır. Ayrıca şarta bağlanan davranış (istenilen) sergilense bile; istendik davranış araç haline, şart ise amaç durumuna geçtiği için çocukta TUTUM değişikliği olmayacaktır.

Şartlı ilişki çocuğun kendini ifade etmesini zorlaştırır. Bu da çocuğa anlaşılmama hissi yaşatır.

Peki, şartlı ilişki yerine ne yapmamız gerekir?

-Aması, lakini ve fakatı olmadan sevmek. Koşulsuz sevgi ve güven üzerine inşa edilen ilişki; çocuğun problemlerle baş etme becerilerini geliştirir ve benlik algısını, motivasyonunu, özgüvenini olumlu yönde etkiler.

-Odak noktanız kabul edilebilir davranışlar olsun. Daha çok bunları ön plana çıkarın. Kabul edilemez davranışları gündemde uzun süreli tutmayın.

-Çocuğunuzun sizi anlaması adına; kendi isteklerinizi ve sınırlarınızı netleştirin.

-Çocuğun yaşına ve kişiliğine paralel sorumluluklar verin. Yapabileceği davranışlar onu yeni davranış edinmede güdüleyecektir.

-İstendik davranıştan sonra takdir ve onay sözlerini kullanın. Çocuğunuzu cesaretlendirmiş olursunuz.

-Kendisinden beklenen davranışı açık bir dille ayrıntılı olarak anlatın. Beklenen davranışı sergilerken aktif rol ve sorumluluk verin. Mümkün olduğunca siz müdahale etmeden üstesinden gelmesini bekleyin. Uzun vadede çocuğumuz için iyi bir yatırım yapmış oluruz.

-Her durumda çocuğunuzun yanında olun ve onu destekleyin.

Sevginin koşulu olmaz.

Sevgiyle kalın...         

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI