• USD 4.8420
  • GBP 6.3494
  • EUR 5.6320

ANONIM ŞIRKETLERDE AVUKAT BULUNDURMA ZORUNLULUĞU - Av.Nursel YAKAR

11 Temmuz 2018 Çarşamba 09:12

Avukatlık Kanununun 35. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen hükme göre; “Türk Ticaret Kanununun 272. maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.” Buna düzenlemeye göre avukat bulundurma zorunluluğu bulunan şirketler iki şekilde karşımıza çıkar:

  • 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 332. maddesine göre anonim şirketlerde en az sermaye tutarı 50.000 TL olmak zorundadır. Bu hükme göre yasa koyucu 50.000×5=250.000 TL esas sermayesi olan anonim şirketleri avukat bulundurma zorunluluğu olan şirketler kapsamına sokmuştur.
  • Üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri yasadan kaynaklı avukat bulundurma zorunluluğu kapsamındadır. Burada bahsedilen kooperatifler için belirtilen üye sayısı esas sözleşmede yer alan üye sayısı değil, fiili olarak mevcut olan üye sayısıdır. Bu şekilde bakıldığında bir yapı kooperatifindeki fiili olarak mevut olan üye sayısı yüzden az ise sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu kapsamına sayılmazlar.

Buna göre; bu yükümlülüğü yerine getirmek üzere adı geçen şirketlerin Türkiye’nin herhangi bir yerindeki bir baroya kayıtlı bir avukat veya bir avukatlık bürosu ile Avukatlık Kanunu bağlamında avukatlık sözleşmesi yapması gerekmektedir.

Bunun dışında, şirket ile avukat arasındaki “sürekli avukatlık hizmetleri sözleşmesi”nin  yazılı olarak yapılması gerekmektedir. Sözleşme karşılığında anonim şirketler, sözleşme süresi boyunca her ay avukata Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki ücreti ödemeyi taahhüt etmekte olup, avukat da tahsil ettiği aylık ödemeler karşılığında kestiği serbest meslek makbuzlarının birer fotokopisini yıl sonunda yine bağlı bulunduğu baroya iletmelidir.

Sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğüne tabi olup da bu yükümlülüğü yerine getirmeyen anonim ve kooperatif şirketler için uygulanacak yaptırım yine Avukatlık Kanunu’nun 35(3). maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre sözleşmeli avukat bulundurmayan anonim ve kooperatif şirketlere, “Cumhuriyet Savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir.” Dolayısıyla sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda idari para cezası bulunmakta olup, bu ceza kanunda maktu olarak değil, nispi olarak belirlenmiş ve yürürlükteki brüt asgari ücret tutarına endekslenmiştir. Söz konusu idari para cezası tek sefere mahsus değil, yükümlülüğün yerine getirilmediği her ay için uygulanacaktır. Bu doğrultuda 2017 yılı içerisinde sözleşmeli avukat bulundurmayan ilgili anonim şirketlere yıl sonunda uygulanacak ceza tutarı toplam 42,660 TL’yi (3,555 TL x 12) bulabilecektir.

Bu ceza mahkeme veya baro tarafından değil, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilecektir. Avukatlık Kanunu Yönetmeliği, sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğüne aykırı davranan anonim şirketler hakkında bahsi geçen yaptırımın uygulanabilmesi açısından, ilgili şirket merkezinin bulunduğu yerdeki baro tarafından, o yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağını hükme bağlamıştır. Böylece Cumhuriyet Başsavcılığının re’sen harekete geçmesine ek olarak, barolara da yükümlülüklerine aykırı davrandığını tespit ettiği şirketler hakkında yetkili makamlara başvurma yetkisi tanınmıştır. Bu yetki barolar için aynı zamanda bir görevdir. Suç duyurusunda bulunan baro başkanlıkları, Avukatlık Kanunu Yönetmeliği uyarınca konuyla ilgili çalışmalarının sonuçlarını rapor haline getirerek, her yıl sonunda Türkiye Barolar Birliği’ne (TBB) bildirme yükümlülüğü altındadır. Suç duyurusunun ardından veya re’sen harekete geçen Cumhuriyet savcısı, başlatacağı soruşturma kapsamında öncelikle ilgili şirketin sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğüne tabi olup olmadığını belirleyecek, yükümlülüğün bulunduğuna karar verdikten sonra da avukatlık sözleşmesinin olup olmadığını araştıracaktır.

Avukat bulundurma zorunluluğu anonim şirketler için için maddi bir külfet değil ihtiyaçtır. Bir bakıma koruyucu avukatlık anlamına gelen bu düzenleme ile şirketler daha az hata yapacak, yargıya yansıyan ihtilaflar sebebi ile şirket işlerinin aksamasının önüne geçilecek, şirketler büyük kayıplara uğramaktan kurtulacak aynı zamanda da adalet hızlanacaktır. Her ne kadar ilgili kanunla sadece anonim şirketler için sözleşmeli avukatlık zorunlu hale getirilmiş olsa da diğer ticari işletmelerin de bu konuya önyargılı olmamaları ve işletmenin performansını düşürmemek, daha büyük kayıplara uğramamak adına bu koruyucu önlemleri almaları gerekir.

                                                                                    Av. Nursel Yakar

                                                                                    www.nursel.yakar@ariturk.com.tr

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI