HABER/FOTO: MEHMET AKİF ORTAÇ
GAZETTE.COM.TR olarak Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Adana İl Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğü görevini yürüten Cihan Yüzer’e AFAD ile
ilgili merak edilen soruları yönelttik.
İşte Eğitim Şube Müdürü Cihan Yüzer ile yaptığımız
röportajımızın tamamı:
Kısaca sizi tanıyabilir miyiz?
Cihan Yüzer, İl Afet ve Acil Müdürlüğünde 13 yıldır
çalışmaktayım. Sosyal hizmet uzmanıyım. 6 yıldır da Eğitim Şube Müdürlüğünü
yürütmekteyim.
AFAD’ın genel misyonu nedir? Kuruluşunun temel
hedeflerinden bahsedebilir misiniz?
AFAD’ın misyonu aslında kriz anından çok risk odaklı bir
yaklaşım. Biz istiyoruz ki her hangi bir afet krize dönüşmeden önce koruyucu ve
önleyici hizmetlerle vatandaşı bilinçlendirelim. Olası bir afet durumunda nasıl
hazırlanılması gerektiğiyle ilgili hem yerel yönetimlerin hem kamu kurumlarının
desteğiyle ülkece bir toplumsal güç birliği oluşturalım istiyoruz. Bu noktada
da AFAD'ın görevi aslında koordinasyon merkezlidir. Bizim görevimiz
koordinasyonda olup diğer kamu kurumlarını, vatandaşı ve yerel yönetimleri sevk
ve idare etmek. Bu noktada da 6 Şubat'ta gerçekten koordinasyon odaklı
çalışmalar yapmakla birlikte birebir tüm personellerimizle de sahadaydık.

Türkiye genelinde AFAD'ın yürüttüğü önemli projeler ve
çalışmalar hakkında biraz olabilir miyiz?
Tabii ki. Türkiye genelinde bizim Türkiye afet müdahale
planımız var. Bunlar aynı zamanda il bazında il afet müdahale planı adı altında
her ilde ilin öncülüğüne ve özelliklerine göre farklılık gösteren planlar.
Afet müdahale planını biz 6 Şubat depreminde çalıştırdık. Bu
ne demek? 26 hizmet grubunun bulunduğu yani 26 farklı kamu kurumunun bulunduğu
bir plan. Bunu daha önce biz zaten bir sürü tatbikatla bu planı işletmiştik.
Aynı zamanda bu plan AYDES dediğimiz afet yönetim sistemini doğrudan entegre olan
bilgisayar sistemi üzerinde elektronik sistemler üzerinden entegre olan bir
sistem. Bu proje kapsamında bütün kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil
toplum kuruluşları bir afetin sıfırıncı dakikasında ne yapması gerektiğini hem kâğıt
üstünde hem de fiziki olarak biliyorlar. Dolayısıyla bu plan bizim elimizi çok
güçlendiriyor. Çünkü bunu da sıklıkla takip ederek her kurumun ne yapması
gerektiğini AFAD'ın koordinasyonunda nasıl hareket etmesi gerektiğini, onlara
hem liderlik ederek öğretiyoruz hem tatbikatlarla destekliyoruz.

AFAD'ın afet risk yönetimi stratejileri nelerdir?
Afetlere karşı önceden alınan tedbirler ve planlamalar nasıl yapılmalıdır?
Türkiye çapında bir projeyle gündemdedir. Türkiye afet dış
azaltma planı ve İRAP dediğimiz ilk risk azaltma planı adı altında, arkadaşlarımız
afet öncesinde çalışmalar yapıyor. Bir bölgedeki, bir şehirdeki ilin riskleri neler
olabilir? Bunlarla ilgili nasıl tedbirler alınabilir? Gene kamu kurumları ve
yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde öncesinde çalışmalar yaparak
planlamalar organize ediliyor. Tabii ki bunlar böyle dile kolay geliyor ama
uygulamada çok kolay yürütebilen işler değil. Çünkü tek başına AFAD'ın yapacağı
bir işlem bahsetmiyoruz takdir edersiniz ki. Tüm kamu kurumlarının ve
söylediğim gibi yerel yönetimlerin desteğiyle bu afetlere hazırlanmayı
hedefliyoruz. AFAD'ın misyonundan bahsettik. Burada söylediğim gibi bizim
öncelikli hedefimiz kişilerin afet anında ne yapması gerektiğini daha çok afet
öncesi bir bilinç oluşturup buna hazırlık yapmak. Bu noktada da hem bireysel
anlamda hem de toplumsal anlamda örgütlenmeyi hedefliyoruz.
AFAD'ın yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları ve
diğer paydaşlarla iş birliği koordinasyon konusundaki yaklaşımı nedir acaba?
AFAD söylediğim gibi tek başına çok güçlü bir kurum olmakla
birlikte olası bir afet durumunda hem yerel yönetimlerin hem de vatandaşların
desteği olmadan hareket eden bir kurum değil. Çünkü gerçekten her ne kadar
kurumsal olarak güçlü olsak da bir afet anında 6 Şubat'ta da yaşadığımız gibi
toplum gücüne ihtiyaç duyuyoruz. Bu kaçınılmaz bir gerçek. Dolayısıyla biz
sivil toplum örgütlerinin, AFAD gönüllülerinin toplumda var olan diğer
gönüllülerin gerçekten çok desteğini ve faydasını gördük. İnanılmaz bir emek ve
dayanışma söz konusuydu o depremde de. Bu noktada bizim AFAD gönüllülük
sistemimiz var. 18-65 yaş arası herkese açık bir sistem. E Devlet şifresiyle insanların
kayıt yaptırdığı ve 7-24 ulaşılabilen bir sistem. Buradan eğitimlere de
ulaşılabiliyor. Ve böylelikle insanlar afet öncesi, sırası ve sonrasında ne
yapmaları gerektiğini öğrenerek sıfırıncı dakikaya hazırlıklı olmuş oluyorlar. Öncesinde
evinde alması gereken tedbirleri öğrenmiş oluyor. Afet anında ne yapması gerektiğini öğrenmiş oluyor. Biz AFAD
gönüllülük sistemiyle 6 Şubat depremine kadar yaklaşık 10 bin kişi gibi bir
sayımız varken Adana özelinde 6 Şubat'tan sonra 35 bini bulduk. Bu bizi çok
mutlu ediyor. İstiyoruz ki daha da sayımız artsın. Basamak basa olan bir
gönüllülük sistemi. Bu söylediğim temel AFAD gönüllüsü, bu sadece e devletten
kayıt yaptırıp sistemden eğitimleri alan kişi sayısı. Bir de destek AFAD gönüllülerimiz
var. Onları da bir SMS sistemiyle isteyenleri davet edip 5 gün sürede yüz yüze
eğitime tabi tutuyoruz. Bu kapsamda da bu eğitim sonrasında isterlerse bizim de
sahada çalışma ehliyetine sahip oluyorlar. Kimliklendirme yapıyoruz. Sahaya
girecek bilgi ve beceriye sahip olmuş oluyorlar. Gerçekten bundan da çok fayda
gördük 6 Şubat depreminde.

Toplum afetlere karşı hazırlıkları arttırmak için
yürütülen projeler ve kampanyalar var mı?
AFAD gönüllülük sistemi az önce anlattığım, bunun bir
parçası. Onun dışında afet eğitimleri bizim projemiz kapsamında sürekli devam
ettiğimiz ve yediden yetmişe herkese vermeye çalıştığımız bir eğitim sistemimiz
var. Sadece afet eğitimi değil, psikososyal destek kimyasal saldırılara karşı
verdiğimiz bir eğitimi, yaygın eğitimi, hafif arama kurtarma gibi farklı bir
sürü eğitim modüllerimiz var. Bunlara da gerçekten 6 Şubat’tan sonra çok ciddi
bir talep var. Bu da bizi çok mutlu
ediyor. Ama biliyorsunuz bir farkındalık oluşturmak bilgiye ulaşmaktan geçiyor.
Dolayısıyla bu noktada eğitimleri çok önemsiyoruz.
AFAD'ın acil durum müdahale süreçleri, koordinasyonu
nasıl işler? Afet anında, afet anında nasıl bir organizasyon yapısı
kullanılıyor?
Az önce bahsettiğim Türkiye afet müdahale planı kapsamında
ilin koordinasyonunda sayın valimiz ve il müdürümüz, AFAD İl Müdürümüz
önderliğinde diğer kamu kurumlarıyla irtibata geçiyoruz. Bunu bir WhatsApp
grubu üzerinden yapıyoruz. Bu WhatsApp grubu üzerinden daha önce belirlenen
diğer 26 hizmet grubunda Türkiye planı adı altında Adana il afet planında
bulunan 26 farklı kamu kurumunda var olan temsilcilerle önce masa başı ve aynı
anda da sahadaki işleyişi koordine ettiğimiz bir sistemimiz var. Burada
söylediğim gibi herkesin adı ve ne yapması gerektiği öncesinden planlanmış ve
belirlenmiş vaziyette. Bu birçok afete karşı varyasyonlu olarak düzenlenmiş bir
plan. Biz 6 Şubat'ta da bunu işlettik. Sayın Valimiz de söylediğim gibi il
müdürlüğümüz önderliğinde sıfırıncı dakikada tüm ekiplerimiz sahadaydı. Sağlıktan
Kızılay'a, sivil toplum örgütlerinden altyapıya, çevre ve şehirciliğe kadar
herkes gerçekten canla başla çalıştı. Bu plan böylelikle bizim işimize
gerçekten çok kolaylaştırdı. Hem WhatsApp grubu üzerinden olmuş olması hem de
aynı zamanda afet yönetim karar destek sistemi dediğimiz AYDES sistemi bizim
bilgisayar üzerinden envanterleri gönderip veri çektiğimiz ve tüm Türkiye'de
ortak görünen AFAD ağı üzerinde ortak görünen sistemi kullanmış olmak da işimiz
çok kolaylaştırdı.

AFAD bilgi teknolojisi ve diğer teknolojik araçlara afet
yönetiminde nasıl kullanılmalıdır acaba?
Bu söylediğim AYDES bizim gerçekten AFAD'ın temel işletim
sistemi diyebiliriz. Hem veri alışverişim hem diğer tüm bilgileri
çekebildiğimiz bir sistem. Tabii günden güne gelişen teknolojiyle birlikte AFAD
da bu anlamda kendimi güncelliyor. Çünkü en son 6 Şubat'ta da gördüğümüz gibi sıfırıncı
dakikaya hazırlıklı olmak gerçekten bir teknolojik altyapıyı beraberinde
gerektiriyor. Böyle ihtiyacı doğuruyor. AYDES bu nokta da bizim işimizi çok
kolaylaştıran bir sistemdir. Genelde bunun üzerinden devam ediyoruz.

AFAD'ın halka açık afet bilgilendirme ve eğitim
programları hakkında bilgi alabilir miyiz?
Halka açık en rahat ulaşabildiğimiz yöntem aslında AFAD
gönüllülük sistemi. Onun dışında resmi yazıyla bize ulaşan tüm kurum ve
kuruluşlara birebir uzman eğitmenlerimiz aracılığıyla o kuruma giderek oradaki
personellere eğitim veriyoruz. Bu sadece kamu kurumu değil, yediden yetmişe
bütün okullar talep isteyen herkese bunu sağlıyoruz. Bazen öyle ki bir parkta
bir çadır kurup o mahalledeki bulunan ev hanımlarına da projeksiyonu açıp
eğitim veriyoruz. Bize yeter ki eğitim istensin. Gönüllü insan olsun bu konuda
bilgilenmek isteyen. Her şarttaki koşulda her yere gitmeye hazırız. Bu bizi çok
mutlu ediyor. Çünkü söylediğim gibi afete hazırlıklı olmak, eğitimden geçiyor.
6 Şubat depreminde AFAD’ın müdahalesi ne şekilde oldu?
Evet gerçekten 6 Şubat'ta biz o depremi yaşar yaşamaz. Tabii
AFAD personeli de afetzede oluyor. Malumunuz aynı anda. Normalde planın bu
Türkiye afetin planının kapsamında afetin yaşandığı İl’e destek iller gider ama
Adana biliyorsunuz o dönemde hem afeti yaşayan il pozisyonuna geçti ve çok kısa
sürede toparladı. Destek olmaya diye bir yere gitti personellerimiz. İlk anda
sayın valimizin ve il müdürlüğümüzün önderliğinde hepimiz bütün personel
sahadaydık zaten. Öncelikle enkazlarda yapabilecek çalışmalara destek vermeye
çalıştık ama saat ilerledikçe, gün aydıkça ve ikinci depremi yaşayınca çok ivedilikle
gönüllülerimizle birlikte toplanma alanları ve barınma alanlarına geçtik. Sayın
müdürümüzün de talimatıyla.
Zaten öyle bir ortam oluyor ki kimseden bir talimat beklemeden
artık biraz da bilgi ve deneyimle ne yapmanız gerektiğini bilip çoluğunuz
çocuğunuz bir kenara koyup sahaya kendinizi atıyorsunuz. Biz de aynen tüm
çalışanlar olarak böyle yaptık. Kendimde sosyete pazarındaydım 15 gün boyunca.
Orada yöneticilik yaptık insanların barınmalarıyla ilgili
çadırları kurdurup jandarmanın da desteğiyle barınmalarını sağladık. Kıyafet,
yatak, yastık, destek malzemeleri aldık. Ve akabinde beslenmeleriyle ilgili
ihtiyaçlarını giderip 15 gün boyunca orada onların gönül rahatlığıyla
kalabilmelerini sağlamaya çalıştık.
Son olarak söylemek istedikleriniz var mı?
Bu vesileyle ben de vatandaşlarımıza iki duyuru yapmak
isterim. Bizim AFAD acil uygulamamız var. Artık herkes elinde akıllı telefon
var. Tüm akıllı telefonlardan indirilebilecek AFAD acil uygulamasıyla olası bir
afet anındaki kirle iletişim araçları devreye girmezse AFAD acil uygulaması
mutlaka devreye giriyor. Ve tek tuş hayata dokunuş sloganıyla tek tuşla arama
kurtarma ekiplerinize sizin lokasyonunuz gidiyor. Enkaz altındayım, zor
durumdayım gibi. O mesaj bize ulaştıktan sonra arama kurtarma çalışmaları tabii
ki daha kolay ilerleyebiliyor. Tüm vatandaşlarımıza bu uygulamayı indirip mutlaka
biraz zaman ayırıp oradan bilgi edinmelerini istiyorum. Onun dışında da AFAD
gönüllülük sistemi söylediğim gibi 18-65 yaş arası sağlık koşulları uygun olan
herkes için ulaşılabilir bir sistem. Buradan da AFAD gönüllülük sistemine
ilgilileri davet etmiş olalım.
Etiketler:
AFAD