Düşman işgalinden kurtuluşun anma programı ilk olarak Atatürk Parkı’ndaki Atatürk Anıtı’na çelenk sunma töreniyle başladı. Kamu Kurumları ve Özel Kuruluşların Amir, Başkan ve Müdürleri, 6’ncı Kolordu ve Garnizon Komutanlığı Merasim Bölüğü ve Bandosu, Türkiye Muharip Gaziler Derneği Adana Şubesi Başkanlığı, Türkiye Kuvayı Milliye Mücahitler Derneği Başkanlığı, Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit, Dul ve Yetimleri Derneği Adana Şube Başkanlığı, Emniyet Teşkilatı Şehit Aileleri, Malulleri Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Başkanlığı, Adana Şehit Aileleri Malülleri Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği mensupları ve okul takımları Atatürk Parkı'ndaki törende yerlerini aldı. Tören, anıta Vali Dr. Süleyman Elban, Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve 6’ncı Kolordu ve Müşterek Özel Kuvvetler Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Nihat Ergün’ün çelenk sunmasının ardından saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla son buldu.
Anma etkinlikleri Uğur Mumcu Meydanı’ndaki törenle devam etti. Vali Elban şeref tribününden törene katılanları ve halkın kurtuluş bayramını kutladı. Saygı duruşunda bulunulmasının ardından İstiklal Marşı okundu.
Törende Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yazılı mesajı da okundu. Günün anlam ve önemini belirten konuşmayı şehir adına Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar yaptı.
‘101 yıldır biriz. 100 yıldır özgürüz’ diyerek sözlerine başlayan Başkan Karalar, “5 Ocak Adana’nın kurtuluşu hepimize kutlu olsun. Bugünleri bize bahşeden Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına, yiğit ve kahraman Adanalı atalarımıza saygılarımı minnetlerimi sunuyorum. Ayrıca bu yıl Cumhuriyetimizin 100’üncü yıl dönümü. 2023 bizim için ayrı bir gurur yılı. İnşallah büyük bir heyecanla 100’üncü yılımızı kutlayacağız. Adana kadim topraklara sahip. Tarih boyunca çok önemli bir yere sahip olmuş. Ve büyük mücadelelerle her zaman karşılaşmıştır. Esasında ecnebilerin gözü sadece 1918 yılında işgal değildi. Bu topraklara ilgi her zaman vardı. Özellikle 1800’lü yılların sonlarında ABD’deki işgalci savaştan sonra duran pamuk üretiminden kaynaklı Adana’nın verimli topraklarına o zamandan göz diktiler.” dedi.
Düşman kuvvetlerinin işkencelerinden ve tahribatından bahseden Karalar Tarihimizi biraz hatırlamamız gerekiyor. 1918’de Von Sanders’ten şehri teslim aldığında Mustafa Kemal’e diyor ki ‘Savaşı kaybettik. Bizim için her şey bitti.’ Mustafa Kemal’in cevabı: ‘Sizin için her şey bitmiş olabilir. Ama bizim için her şey yeniden başlıyor. Ulusumuz bir kurtuluş mücadelesi başlatacaktır.’ diyor. Ve hepimizin bildiği gibi 11 gün Adana’da kalır. Çeşitli toplantılar yapar.
Ermenilerin ve Fransızların işkencelerine maruz kalan Adana bir kurtuluş mücadelesi başlattı. Bu kurtuluş mücadelesinde büyük katliamların olduğunu hepimiz biliyoruz. Ermenilerin kadın, çocuk demeden Fransızların desteğiyle vatandaşlarımızı katlettiğini biliyoruz.
Benim dedem anlatırdı. Abidinpaşa’da bir Ermeni kilisesi vardı. Orada ne zalimlikler yapıldığını anlatırdı.” diye konuştu.
Şehirde verilen mücadelenin ardından Fransızların barış istemesinin TBMM’nin tanınmasında önemli katkısının olduğunu vurgulayan Karalar şunlar söyledi: “Sis bölgesini mücadele kuvvetleri kuşatır. Uzun süre sonunda Ermeniler ve Fransızlar teslim olmak zorunda kalırlar. Keza Adana’da bu şekilde mücadeleler olur. Fransız ve Ermeniler yedek kuvvet isterler. Hepimizin bildiği geçitten düşmana geçit vermeyen yurttaşlarımız düşmana yardımı engellerler. Fransızlar barış istemek zorunda kalır. Bu barış TBMM’nin ilk tanınma hareketidir aynı zamanda.
Adana hem ulusal kurtuluş mücadelesine ilham olmuş hem de TBMM’nin tanınmasına katkı koymuştur. Bu güzel vatanı bizlere bahşeden öncelikle Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına, yiğit atalarımıza, tüm şehitlerimize, tüm gazilerimize minnet borcumuzu ifade ediyorum.”
Karaların konuşmasının ardından Pozantı Kaymakamlığından teslim alınan “Atatürk’ün Mücahitlerinden Adana’ya’’ isimli Türk Bayrağı, bisikletli sporcular tarafından alınarak Vali elban’a teslim edildi.
Etkinlik günün anlam ve önemine yönelik şiirlerin okunması, halk oyunları ve mehteran ekibin gösterisiyle devam etti.