Türkiye'nin yatırım haritasını açıklayan TÜGİAD Başkanı Ali Yücelen, teşvik sisteminin az gelişmiş iller için yeterli olmadığını vurguladı.
“Yeni
bir destek ve büyüme modeli lazım” dedi.
Türkiye'nin rekabet haritasını hazırlayan TÜGİAD bu kez
de 2014 yılı yatırımlarını analiz etti. İl ve sektör bazında yatırımları
sınıflandıran TÜGİAD uzmanları 2014 yılında Ekonomi Bakanlığı tarafından
düzenlenen yatırım teşvik belgeleri üzerinden analizler yaparak ilginç
sonuçlara ulaştı. Türkiye'nin yatırım haritası sonuçlarını açıklayan TÜGİAD
Başkanı Ali Yücelen; "Aslında devletimizin elinde çok değerli bilgiler
var. Yeter ki bunları işlemeyi bilelim. Sağlıklı bir sanayi envanterimiz yok.
Ölçümleyemediğimiz sürece yönetemeyiz. Sonuçları herkesin iyi okuması
gerekiyor." dedi.
Analizlerin amacının coğrafi bazda 2014 yılında
yatırımların nasıl dağıldığı tespit etmek, yatırım yeri tercihinde
yatırımcıların hangi illeri cazip bulduklarını belirlemek olduğunu dile getiren
Yücelen; analizlerde enerji, hizmetler, imalat, madencilik, tarım olmak üzere
ekonomik faaliyetlerin 5 ana sektör altında tanımlandığını
belirtti. İstanbul özellikle hizmet sektöründe ağırlıklı yatırım çekerken; hem
yatırım miktarı hem de yatırım adedi bakımından en gözde il oldu.
Türkiye'nin
en çok yatırım çeken ili İstanbul
Yatırım teşvik belge sayısı olarak ele alındığında
İstanbul, 2014 yılında yatırım yeri tercihinde yüzde 12,8 ile en çok yatırım
yapılan ile olurken yüzde 5,4 ile Bursa yatırımcıların ikinci tercihi
oldu. Bursa'yı yüzde 4,6 ile İzmir ve
4,1 ile Ankara izlerken, Konya 3,9 ile 5. sırada yer aldı. Belgelerin yüzde
2,9'unu alan Diyarbakır da ilk 10'a girmeyi başardı.
TÜGİAD tarafından yapılan araştırmanın bir diğer kriteri
de yatırım miktarı oldu. Yatırımların değeri olarak yapılan sıralama çok daha
farklı... İlk sırayı koruyan İstanbul belge sayısı bakımından yüzde 12,8 pay alırken yatırım miktarı bakımından payını
yüzde 14'e yükseltiyor.
|
|
Yatırımın
Yeri
|
Belge Sayısından
Aldığı Pay (2014)
|
|
Yatırımın
Yeri
|
Sabit Yatırım Toplamından
Aldığı Pay
(2014)
|
|
1
|
İSTANBUL
|
12,8%
|
1
|
İSTANBUL
|
14,1%
|
|
2
|
BURSA
|
5,4%
|
2
|
İZMİR
|
6,6%
|
|
3
|
İZMİR
|
4,6%
|
3
|
ANKARA
|
6,5%
|
|
4
|
ANKARA
|
4,1%
|
4
|
MANİSA
|
5,9%
|
|
5
|
KONYA
|
3,9%
|
5
|
ANTALYA
|
5,0%
|
|
6
|
GAZİANTEP
|
3,9%
|
6
|
GAZİANTEP
|
4,3%
|
|
7
|
ANTALYA
|
3,4%
|
7
|
KOCAELİ
|
3,7%
|
|
8
|
KOCAELİ
|
2,9%
|
8
|
BURSA
|
3,5%
|
|
9
|
DİYARBAKIR
|
2,9%
|
9
|
TEKİRDAĞ
|
3,4%
|
|
10
|
MANİSA
|
2,8%
|
10
|
SAKARYA
|
3,1%
|
|
|
TEKİRDAĞ
|
2,8%
|
|
|
|
Belge sayısı bakımından 3. sırada yer alan İzmir miktar
bakımından yüzde 6,6 ile ikinci sıraya yükselirken İzmir'i yüzde 6,5 ile
Ankara, 5,9 ile Manisa ve yüzde 5 ile Antalya izliyor. Belge sayısı bakımından
2. sırada yer alan Bursa yatırım miktarı açısından yüzde 3,5 ile 8. sırada yer
alırken Gaziantep'in sanayi kenti olarak bilinen Kocaeli, Bursa gibi illeri
geride bırakması da araştırmanın ilginç sonuçları arasında yer alıyor.
Araştırma sonuçlarını değerlendiren TÜGİAD Başkanı Ali
Yücelen; Türkiye ekonomisinin KOBİ'lerin omuzlarında yükseldiğine dikkat çekerek;
"Bölgesel refah uçurumunu azaltmak istiyorsak en değerli kozumuz KOBİ'ler
olacaktır. Bu nedenle Türkiye KOBİ'ler için çok daha etkili ve verimli adımlar
atmalıdır." dedi.
En
az yatırım çeken iller
2014 yılında en az yatırım çeken 4 il sırası ile; Bayburt,
Ardahan, Tunceli ve Hakkari oldu. Bu illerin rekabet değerlendirmesine de
dikkat çeken Yücelen; bu yörelere özel planlamalar yapılması gerektiğini
belirtti. Araştırmaya göre bu 4 ilimize 2014 yılında yatırım teşvik sistemi
altında yatırım yapmak isteyen yatırımcı sayısı toplamı 10’a ulaşamadı ve söz
konusu 4 ilin her birinin çektiği yatırım miktarı ise 10 milyon Lira’nın
altında kaldı.
Türkiye'nin en önemli sorunlarından birinin bölgesel
refah uçurumu olduğunu belirten Yücelen "Türkiye'nin bazı illerinde tek
kuruş yatırım yapılmazken bazı illerde rekor yatırım yapılması bizi mutlu
etmiyor. 2009 yılından bu yana kapsamı genişletilen yatırım teşvik sisteminin
tüm cazibesine rağmen, Ardahan, Tunceli, Bayburt gibi illerimizde istenen
yatırım cazibesinin yaratılamadığı görülüyor. Mevcut teşvik sisteminin etkili
olmadığı en az gelişmiş iller için ve yalnızca bu illere münhasır "özel
sektör odaklı" yeni bir destek ve büyüme modeli kurgulanmalı ve
uygulanmalıdır.
Yatırımların
sektörel dağılımı
Enerji
Araştırmanın sektörel boyutuna göre özellikle enerji
yatırımlarında 2014 yılında yatırım miktarı olarak en büyük yatırımları kendine
çekmeyi başaran il yüzde 25 ile Manisa oldu. Manisa'yı yüzde 10 ile Erzincan ve
yüzde 9 ile Siirt takip etti.
|
|
Enerji Yatırımının
Yeri
|
Sabit Yatırım Toplamından
Aldığı Pay
(2014)
|
|
1
|
MANİSA
|
24,47%
|
|
2
|
ERZİNCAN
|
10,15%
|
|
3
|
SİİRT
|
8,29%
|
|
4
|
İZMİR
|
5,85%
|
|
5
|
KAHRAMANMARAŞ
|
5,64%
|
Hizmetler
Hizmetler sektöründe en fazla yatırımın (hem adet hem de
yatırım miktarı olarak) İstanbul’a yapıldığı dikkat çekiyor. Yatırım miktarı
olarak ele alındığında İstanbul’un %27’lik payı dikkat çekicidir. Zira İstanbul
başka hiçbir sektörde bu miktarda yatırımı kendine çekememiştir. Bu yönüyle
İstanbul’un üretimden ziyade hizmetler sektörüne kaydığı anlaşılmaktadır.
Hizmetler sektöründe ön plana çıkan diğer üç il Antalya, İzmir ve Ankara oldu.
|
|
Hizmet Yatırımının
Yeri
|
Belge Sayısından
Aldığı Pay
(2014)
|
|
Yatırımın Yeri
|
Sabit Yatırım Toplamından
Aldığı Pay
(2014)
|
|
1
|
İSTANBUL
|
17,8%
|
1
|
İSTANBUL
|
27,1%
|
|
2
|
ANTALYA
|
7,4%
|
2
|
ANKARA
|
11,7%
|
|
3
|
İZMİR
|
5,1%
|
3
|
ANTALYA
|
10,5%
|
|
4
|
ANKARA
|
4,4%
|
4
|
İZMİR
|
7,8%
|
|
5
|
MUĞLA
|
4,0%
|
5
|
KOCAELİ
|
4,7%
|
İmalat
İmalatta yatırımcıların %12.5’i İstanbul’u tercih ederken
yatırım miktarı olarak bakıldığında İstanbul 3. sıraya gerilemektedir. Bunun
anlamı: İstanbul kendisine büyük imalat yatırımlarını çekmekte zorlanıyor.
Dikkat çeken 2 il: Gaziantep ve Konya’dır. Diğer şehirleri geride bırakan
Gaziantep ve Konya Türkiye’nin üretim üssü haline gelme noktasında birbirleri
ile yarışmaktadırlar.
|
|
İmalat Sektör
Yatırımının
Yeri
|
Belge Sayısından
Aldığı Pay (2014)
|
|
Yatırımın
Yeri
|
Sabit Yatırım Toplamından
Aldığı Pay
(2014)
|
|
1
|
İSTANBUL
|
12,5%
|
1
|
TEKİRDAĞ
|
8,0%
|
|
2
|
BURSA
|
7,7%
|
2
|
SAKARYA
|
7,7%
|
|
3
|
GAZİANTEP
|
5,9%
|
3
|
İSTANBUL
|
7,4%
|
|
4
|
KONYA
|
4,8%
|
4
|
GAZİANTEP
|
6,9%
|
|
5
|
KOCAELİ
|
4,5%
|
5
|
BURSA
|
6,7%
|
Yatırım miktarı olarak ele alındığında 2014 yılında
Tekirdağ ve Sakarya’nın az sayıda ancak büyük yatırımları kendine çektiği,
Gaziantep’in ise hem fazla sayıda hem de hacim olarak büyük yatırımlara ev
sahipliği yaptığı anlaşılmaktadır.
Madencilik
Madencilik yatırımlarında yatırımcının 2014 tercihinde
ilk üç il Afyon, Denizli ve Sivas oldu.
|
|
Yatırımın
Yeri
|
Belge Sayısından
Aldığı Pay (2014)
|
|
1
|
AFYONKARAHİSAR
|
10,1%
|
|
2
|
DENİZLİ
|
6,5%
|
|
3
|
SİVAS
|
6,0%
|
|
4
|
BURDUR
|
6,0%
|
|
5
|
MUĞLA
|
5,4%
|
Tarım
Tarım yatırımlarında yatırımcıların %10’una yakını
Diyarbakır’ı yatırım yeri olarak tercih etmiş ve bu şekilde Diyarbakır birinci
il konumuna gelmiştir. Diyarbakır’ı Afyon, Antalya ve Konya takip etmektedir.
|
|
Yatırımın
Yeri
|
Belge Sayısından
Aldığı Pay (2014)
|
|
1
|
DİYARBAKIR
|
9,5%
|
|
2
|
AFYONKARAHİSAR
|
7,4%
|
|
3
|
ANTALYA
|
7,4%
|
|
4
|
KONYA
|
5,3%
|
|
5
|
ŞANLIURFA
|
5,3%
|
TÜGİAD hakkında
1986 Yılında kurulan
Türkiye Genç İşadamları Derneği (TÜGİAD), Türkiye’de genç işadamlarının en
geniş profilde bir araya geldiği ilk ulusal ve tek uluslararası yetkinliğe
sahip dernektir.
Otomotiv
yan sanayi, inşaat – yapı malzemeleri, tekstil, turizm, gıda – tarım –
hayvancılık, enerji – yeşil ekonomi, kimya, maden – metal işleme, makine –
imalat sanayi, mobilya – kerestecilik, lojistik, bilgi teknolojileri, medikal
ekipmanlar, finansal hizmetler – danışmanlık, dış ticaret ve diğer hizmetler
başta olmak üzere farklı sektörleri temsil eden 21 – 45 yaşları arasında 850
genç girişimci üyesi ile TÜGİAD bugün, 500 bin kişilik bir istihdam gücünü ve
yaklaşık 18 Milyar Dolarlık bir ihracat hacmini temsil etmektedir.
G20 Genç
Girişimciler İttifakı’nda (G20 GGİ) Türkiye’yi temsil eden TÜGİAD, aynı zamanda
ittifakın stratejik planlama ve iş planından sorumlu icra kurulu üyesidir.
TÜGİAD, 84 ülkede 200 bin genç girişimciye ulaşmayı hedefleyen MAME’de (Akdeniz
– Afrika ve Orta Doğu Genç Girişimciler İletişim Ağı) kurucu üye ve kurumsal
yapılanmadan sorumlu icra kurulu üyesidir.
1993
Yılından itibaren Brüksel’de AB nezdinde Daimi Temciliği bulunan TÜGİAD, 45 bin
üyesi bulunan Avrupa Genç Girişimciler Konfederasyonu (YES) Başkan
Yardımcısıdır.
Türkiye
genelinde 115'i bayan olmak üzere 850 üyesi bulunan TÜGİAD yaş ortalaması 35
olan üye profili ile ülkenin önemli bir çoğunluğunu temsil eden dinamik bir
işadamı ve sanayici profiline sahiptir.
Yıllık
ciroları yaklaşık 50 milyar dolar olan TÜGİAD üyesi genç işadamlarının yatırım
ve girişimleri ülke ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır. İnşaat, tekstil,
dış ticaret, otomotiv yan sanayi, turizm, gıda, makine, motor ve diğer metal
ürünler imalatı sektörleri başta olmak üzere TÜGİAD üyelerinin toplam 60
sektörde ağırlığı hissedilmektedir.
Ortalama
yıllık 18 milyar dolar ihracat, 23 milyar dolar ithalat yapan TÜGİAD'lıların en
çok dış ticaret yaptığı ülkeler ise;
Almanya, İtalya, İngiltere, ABD, Fransa, Rusya, İspanya başta olmak üzere
Avrupa ülkeleri, komşu ülkeler, Türk Cumhuriyetler, Ortadoğu ve Uzakdoğu
ülkeleridir.
TÜGİAD Başkanları
1986 - 1994
Kurucu ve Onursal Başkanımız Sayın Cefi KAMHİ,
1994 - 1998
Sn. Murat BEKDİK
1998 - 1999
Sn. Hamdi AKIN
1999 - 2002
Sn. Muharrem YILMAZ
2002 - 2004
Sn. Hayati KAYA
2004 - 2008
Sn. Murat SARAYLI
2008 - 2010
Sn. Lütfü KÜÇÜK
2010 - 2012
Sn. Murat ÇOSKUNKAN
2012 -
......... Sn. Ali YÜCELEN
Detaylı
bilgi için : www.tugiad.org.tr web sayfasını ziyaret edebilirsiniz.