GAZETTE – Adana’da yaşayan Ziraat Mühendisi Yunus Doğan,
9 yıl önce geçirdiği bir rahatsızlık üzerine kimyasal barındırmayan gıdalar
tüketmek zorunda kalır. Sağlıklı beslenmesi gereken Doğan, organik ürünleri
temin etmekte zorlanınca, kendisiyle aynı durumda olanları düşünür ve onlara
kolaylık sağlamak amacıyla mesleğini bırakarak Adana’da, Bir Beyaz adını
verdiği bir dükkan açar. İstanbul’da incelediği konseptlerden örnek alan Doğan,
baştan sona organik yiyecek ve temizlik ürünlerinden oluşan bir marketle,
insanların sağlıklı ve güvenilir beslenmesine yardımcı oluyor. Yunus Doğan’a
yaptığı iş ve organik ürünler hakkında merak edilenleri sorduk...
Organik ürünlerin tanımını yapar mısınız?
Tarım Bakanlığı'nın tanımına göre, organik ürün; sentetik
pestisitler, sentetik gübre veya genetiği değiştirilmiş organizmalar
kullanılmadan yetiştirilmiş ürün demek. Ayrıca organik et ürünleri de doğal
ortamında yetiştirilmiş ve antibiyotik veya hormon verilmemiş, yüzde 100
organik yem yemiş hayvanlardan elde edilmiş olmalı. Bir yiyeceğe organik
diyebilmemiz için yetiştirilmesinden paketlenmesine kadar olan tüm süreçte
hiçbir katkı ve kimyasal maddesinin kullanılmaması gerekiyor. Yani ürün tamamen
doğal yollarla üretilmeli. Sadece bu da yetmiyor! Gıdanın organik olabilmesi
için yetiştiği tarlanın da en az üç yıl hiçbir tarım ilacına maruz kalmaması
şart. Ancak market raflarında, pazarlarda üzerinde ev yapımı, ekolojik, iyi tarım,
organik yazılı birçok ürün görüyoruz ve bu da kafamızı karıştırıyor. Bu kafa
karışıklığını önlemenin tek yolu ise etiketleri okumak.
Etiketleri okurken tüketici nelere dikkat etmeli?
Ürünlerini koşullara uygun üreten, ürünlerine “gerçek
organik” diyebilen firmalar zaten Tarım Bakanlığı tarafından
sertifikalandırılıyor. Yani etiketlerin
üzerinde bu kuruluşların logoları, verdikleri sertifika numaraları ve ‘Tarım
Bakanlığı’ndan onaylı ibaresi bulunuyor. Kısaca sertifikasyon numarası olmayan
ürüne organik diyemiyoruz. Organik ile olmayanları birbirlerinden ayırabilmek için
sertifikaların en önemlilerini tanımak gerekir. Bunlar;
Imo Control ve Sertifikasyon: Denetim, belgelendirme ve
Türkiye'de organik ve çevre dostu ürünlerin kalite güvencesi için en deneyimli
kurumlardan biri.
Ecocert Denetim ve Belgelendirme: 1991 yılında kurulmuş
uluslararası bir kontrol ve sertifikasyon firması. Günümüzde, 80’den fazla
ülkede bölgesel yaklaşım ve yerel hizmet anlayışıyla faaliyet gösteriyor.
Icea Istituto Per la Certificazione Etica e Ambientale:
Sadece tarım değil, kozmetik, deterjan ve diğer alanlarda da sertifika veren
İtalya'nın köklü kurumlarından biri.
Ceres Certification of Environmental Standards: Kurumun
İzmir şubesi Tarım Bakanlığı'nın organik tarım için öngördüğü şartlara uygun
şekilde denetlemeleri yapıyor ancak esas olarak üreticinin beyanını dikkate
alıyor.
Orser Kontrol ve Sertifikasyon: Bağımsızlık, tarafsızlık,
eşitlik ve gizlilik ilkeleriyle güvenilir sertifikasyon hizmeti veren kurum,
ayrıca Organik Tarım Hareketleri Federasyonu (IFOAM) üyesi.
CTR Uluslararası Belgelendirme ve Denetim: Birçok ISO
sertifikasının yanısıra markalara iyi tarım ve organik gıda sertifikası da
veriyor.
Etko Ekolojik Tarım Kontrol Organizasyon: Tarımın yanı
sıra kozmetik ve tekstil sertifikaları da veriyor.
İnsanların organiğe yönelimi nasıl?
Değişen yaşam koşulları tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde
de yeme alışkanlıklarını değiştirdi. Uzun çalışma saatleri, mesailer, stres, ev
işleri, çocuk bakımı, trafik derken beslenmemizi ihmal ediyoruz. Vakit
darlığında kimi zaman yemek yemeyi atlıyoruz, kimi zaman da ağzımıza attığımız
küçük atıştırmalıklarla günü geçirmeye çalışıyoruz. Akşam eve geldiğimizde de
bu yoğun tempo yüzünden çoğumuz kendimizde yemek yapacak gücü bulamıyoruz. Dışarıdan
yemek söylemeyi tercih ediyoruz. Gıda sektörünün de bize sunduğu geniş
seçenekler sonucu birçok yiyeceği işlenmiş olarak tüketiyoruz. Ama son
zamanlarda durumu fark eden bizler, sağlığımızı kurtarmak adına organik
yiyeceklere yöneldik.
Bir Beyaz Organik Market’te verdiğiniz hizmeti anlatır
mısınız?
Biz burada sadece organik ürünleri tedarik edip
tüketicilere ulaştırılmasını sağlıyoruz. Türkiye’nin çeşitli yerlerine temin
ediyoruz, yaptığımız iş bu. Gıda ürünleri, temizlik ürünleri, kişisel bakım
ürünleri marketimizde mevcut. Gıda ürünlerinde de her şey var. Tavuk, bakliyat,
süt ürünleri ve atıştırmalık ... Tüketicilerde buna ilgi gösteriyor. Adana’da
2’inci bir şubemiz yok. Çamaşır tozu, bulaşık deterjanı, diş macunu, şampuan
gibi vb. ürünlerimiz de mevcut. Yaklaşık 8 yıldır bu işi yapıyoruz. Yaklaşık
4-5 yıldır da bu işin toptanlığını yapıyoruz. İnsanlar en çok yumurta, tavuk ve
bakliyat ve sırasıyla diğer ürünleri alıyor.
Çocuklarını gözeterek alışveriş yapıyorlar. ‘Nasılsa ben tüketiyorum ama
çocuklarım sağlıklı beslensin’ deyip de alışveriş yapan kesim var. Organik
markete ilgi her geçen gün artıyor. Biz 8 sene önce başladığımız da müşteri
sayımız azdı. Lezzet peşinde koşan bir kişi daha sonrasın da vazgeçebiliyor.
Sadece lezzetin peşinde koştuğu zaman her şeyin tadına bakarak almak istiyor.
Burada organik ürünlerin hepsi ambalajlı. Lezzet peşinde koşan da alıyor ama
ağırlıklı sağlıklı yaşamak isteyen kişiler alıyor.
Organik ürünlerin diğerleriyle arasında ki fiyat farkı
nedir?
Fiyatları diğer marketlerde satılan ürünlerle kıyasladığımız
zaman pahalı gelebiliyor ama organik ile mukayese edildiği zaman İstanbul’da,
Ankara’da satılan organik ürünlere göre daha ucuz hizmet sunuyoruz. Hatta daha
ekonomik olduğunu söylüyorlar. Birçok ürünün bölge bayisi pozisyonundayız.
Sadece perakende noktasında satmıyoruz, dağıtımını da yapıyoruz. Dağıtımını
yaparken ekstradan bir ücret koymuyoruz. Elimizden geldiğince cazip fiyata
satmaya çalışıyoruz. Şu anda kaybettiğimiz sağlımızı parayla alamıyoruz. O
nedenle ‘ben sağlıklı beslenmeyim, ekonomik besleneyim’ derseniz daha sonrasın
da parada verseniz sağlığınızı geri alamazsanız. Biz organik ürünleri tedarik
etmede zorlanıyoruz. Bazı ürünleri bulmakta güçlük çekiyoruz. Çünkü güvenli
üreticilerle çalışmak zorundayız. Ürünleri temin ederken sertifikasyon
kuruluşlarına danışıyoruz, onlarla irtibat halinde oluyoruz. Elimizden
geldiğince de ürün çeşitlerini bol tutmaya çalışıyoruz.