Fidan, Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter
Szijjarto ile Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de görüşmesinin ardından
düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Avrupa'daki bazı ülkelerde Kur'an-ı Kerim'e yönelik
saldırılara ilişkin Fidan, "Bu salgını mümkün olan en şiddetli şekilde
kınıyoruz. Bu konuda uluslararası aktörlerle, İslam ülkeleriyle ve ev sahibi
olan bazı ülkelerle ciddi görüşmeler içerisindeyiz." ifadesini kullandı.
Fidan, Türkiye'nin girişimleri sonucunda bir dizi önemli
gelişmenin yaşandığına işaret ederek, "12 Temmuz'da Birleşmiş Milletler
(BM) İnsan Hakları Konseyi, Kur'an-ı Kerim'e saldırıları dini nefret olarak
tanımladı. Bu, ilk defa olan bir konu. Daha sonra 25 Temmuz'da biliyorsunuz
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kutsal kitaplara yönelik her türlü şiddet
eylemini uluslararası hukukun ihlali gören karar kabul edildi. Biz de bu karara
ortak sunucu olduk Türkiye olarak." diye konuştu.
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Dışişleri Bakanları
Toplantısı'nın 31 Temmuz'da yapılacağını aktaran Fidan, bu toplantıya yönelik
İslam ülkeleriyle yaptıkları görüşmelerde ne türden kararlar alınacağına
ilişkin görüş alışverişinin devam ettiğini söyledi.
Fidan, "31 Temmuz'da İslam dünyasının özellikle salgın
haline dönüşen Kur'an-ı Kerim'e hakaret içeren eylemleri protesto edici
birtakım kararlar alacağına inanıyorum. Bu, İslam dünyası için de bir ilk
olacak." değerlendirmesinde bulundu.
"Avrupalı müttefiklerimizin belli konulardaki
hassasiyetlerinin artacağına inanmıyoruz." diyen Fidan, çok yakın tarihe
bakıldığında alınacak birçok dersin olduğunu vurguladı.
Dışişleri Bakanı Fidan, "Avrupa'da her şey kitap
yakmayla başladı. Bu kitaplar da bugün olduğu gibi devlet gözetiminde yakıldı.
Kitap yakma sonrası toplama kampları, sonrasında da ne olduğunu
biliyoruz." dedi.
Hakan Fidan, şimdi de devlet yönetiminde kutsal kitaplara
hakaret edilmesinin ve bunun fikir özgürlüğü etrafında tanımlanmasının doğru
olmadığını kaydetti.
Fidan, Türkiye-Macaristan ikili ticaret hacminin geçen yıl
3,5 milyar dolara ulaştığını belirterek, "Hedefimiz ise 6 milyar
dolar." dedi.
Ziyarete, Birinci Dünya Savaşı'nda şehit düşen askerlerin
kabrini ziyaret ederek başladığını aktaran Fidan, başta Galiçya Cephesi'ndeki
olmak üzere tüm şehitleri andı.
Fidan, mevkidaşı Szijjarto'yla verimli görüşmeler
gerçekleştirdiğini belirterek, "Macaristan ile köklü ilişkilerimiz ve
tarihi bağlarımız var. Türkiye Cumhuriyeti adıyla imzaladığımız ilk anlaşma da
Macaristan ile olan dostluk anlaşmamız. İkili ve çok taraflı platformlarda
yakın işbirliğimiz mevcut." ifadesini kullandı.
İki ülke arasındaki ilişkileri geliştirme ve stratejik
ortaklık seviyesine yükseltme kararının bu yılın başında duyurulduğunu söyleyen
Fidan, bu istikamette işbirliğini her alanda genişletmeye ve derinleştirmeye
yönelik çalışmaları sürdürdüklerini vurguladı.
Fidan, Macaristan ile olan karşılıklı ziyaretlerin son
dönemde hız kazandığına işaret ederek, "Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği
Konseyinin 6'ncı toplantısını Sayın Cumhurbaşkanımız (Recep Tayyip Erdoğan) ve
Başbakan Sayın (Viktor) Orban başkanlıklarında bu yılın sonunda Macaristan'da
düzenlemeyi planlıyoruz. Bu toplantı vesilesiyle 2024 yılında kutlayacağımız
Türkiye-Macaristan Kültür Yılı'nın açılış etkinliğini de gerçekleştirmeyi
öngörüyoruz." diye konuştu.
"(İkili ticaret hacmi) Hedefimiz ise 6 milyar
dolar"
Fidan, görüşmelerde, iki ülkenin işbirliğinin
geliştirilmesine yönelik atılabilecek adımların ele alındığını aktararak,
"Ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl 3,5 milyar dolara ulaşmıştı. Hedefimiz
ise 6 milyar dolar. Ekonomik ilişkilerimizi Karma Ekonomik Komisyon
mekanizmasıyla kapsamlı bir şekilde ele almaktayız." dedi.
Geçen yıl test edilen ekonomi ve ticaret ortak komitesinin
ilk toplantısının en kısa zamanda Türkiye'de gerçekleştirileceğini kaydeden
Fidan, "Yatırımcılarımızın Macaristan'a artan ilgisinden büyük memnuniyet
duymaktayız. Devam eden ve planlanan yatırımlarla birlikte buradaki Türk
yatırımlarının önümüzdeki yıllarda 3 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz. Macar
firmalarının da Türkiye'deki yatırımlarının arttığını memnuniyetle müşahede etmekteyiz."
diye konuştu.
Fidan, görüşmede, iki ülke arasındaki ulaştırma, enerji ve
eğitim konularının da ele alındığını dile getirdi.
"Macaristan'da okuyan öğrencilerimiz ülkelerimiz
arasında köprü oluşturmakta"
Dışişleri Bakanı Fidan, "Macaristan'da okuyan
öğrencilerimiz, ülkelerimiz arasında köprü oluşturmaktadır. Halihazırda 1000'in
biraz üstünde öğrencimiz Macaristan'da okumakta. Maarif Vakfımızın
Macaristan'da bir okulu var." diye konuştu.
Fidan, Türkiye'yi ziyaret eden Macar turist sayısının artmasından
da memnuniyet duyduğunun altını çizdi.
NATO müttefiki iki ülke olarak savunma sanayisi işbirliğinin
geliştirilmesine önem verildiğini dile getiren Fidan, "Ukrayna'daki savaş
başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası gelişmeler de gündemimizde yer alıyor.
Pek çok konuda benzer yaklaşımlara sahip olmaktan da büyük memnuniyet
duymaktayız. İki ülkenin bu yaklaşımları bir sinerji oluşturmakta."
değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Macaristan'ın "gözlemci üye" olarak yer
aldığı Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) gündemindeki konuları da görüşme
fırsatı elde ettiklerini belirterek, TDT'nin çalışmalarına sağladığı katkılar
için Macaristan'a teşekkür etti.
Macaristan'ın Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin ve
katılım sürecinin stratejik önemini en iyi anlayan ülkelerden biri olduğunu
vurgulayan Fidan, 2024'ün ikinci yarısında AB dönem başkanlığını üstlenecek
Macaristan'ın bu sürece değerli katkı ve desteğinin devam edeceğine inandığını
dile getirdi.
"Kutsal değerlerin aşağılanmasına tahammül etmemiz mümkün
değil"
Avrupa'da devlet gözetiminde kutsal kitaplara hakaret
edilmesinin ve bunu fikir özgürlüğü etrafında tanımlanmasının ortaya çıkaracağı
stratejik, sosyal ve diğer gelişimlerin yeterince anlaşılmadığını kaydeden
Fidan, bu konuda Avrupalı siyasetçilerin ve devlet adamlarının farkındalık
geliştirmeye başlaması gerektiğini vurguladı.
Fidan, bu konuda bazı farkındalıkların olduğunu gördüklerini
belirterek, şunları kaydetti:
"Bunu kendi pratiklerine ve politika yapımına nasıl
yansıtırlar, onu göreceğiz. Bizim kutsal değerlerin aşağılanmasına tahammül
etmemiz mümkün değil. Buna olan tepkimizi en güçlü şekilde uluslararası
platformlarda göstermeye devam edeceğiz. Bu konuda uluslararası dayanışmayı ve
işbirliğini artırmaya yönelik çalışmalarımıza devam edeceğiz."
İsveç'in NATO üyeliği
İsveç'in NATO üyeliğine ilişkin soruya yanıt veren Fidan, bu
konuda Macaristan ile koordinasyon içerisinde hareket ettiklerini ve yoğun
temas içinde olduklarını belirtti.
Fidan, Türkiye için NATO'ya üye olacak ülkelerin terörle
mücadele ve NATO'nun güvenlik paradigmasını kendi sistemlerine uyarlayabilecek
ölçüde olmasının önemli olduğunu dile getirerek, terörle mücadele konusunda
Finlandiya'nın ortaya koyduğu tavrın Türkiye için tatmin edici olmasıyla Nisan
2022'de bu ülkenin NATO'ya üyeliği konusunda bir sıkıntının kalmadığını
söyledi.
İsveç hususunda ise bir ortak komite kurulduğunu ve 5
toplantı yapıldığını, birtakım kararlar alındığını kaydeden Fidan, İsveç'in
haziran başında kendi anayasasında ve yasalarında değişiklikler yaparak
terörizmin tanımını ve terörizmle ilişkide adli mücadele kurallarını yeniden
gözden geçirdiğini hatırlattı.
Fidan, söz konusu değişikliklerin yeni yapılması nedeniyle
belirli adımların pratikte atılmasının zaman alabileceğini vurguladı.
NATO Vilnius Zirvesi'nden önce NATO ve AB üyesi ülkelerin,
Türkiye ile yoğun temas içerisine girdiğini ve zirvede İsveç'in NATO üyeliğinin
Türkiye tarafından kabul edilmesi yönünde lobi faaliyetinde bulunduğunu
hatırlatan Fidan, bunun "İttifak için çok önemli olduğu" vurgusunun
yapıldığını söyledi.
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, İsveç ile Türkiye arasında
seyreden görüşmelerin seyrinin sadece İsveç ve Türkiye arasında olmaktan
çıkarıp yeni bir stratejik seviyeye taşıdığını belirterek, özellikle NATO
müttefiklerinin ve AB'nin Türkiye'nin haklı endişelerini ve taleplerini gündeme
almaları gerektiği vurgusu yapıldığını dile getirdi.
Türkiye'nin görüş, endişe ve ihtiyaçları dikkate alınmalı ve
giderilmeli
AB güvenlik mimarisiyle, NATO güvenlik mimarisinin
örtüştüğünü belirten Fidan, "Özellikle AB üyesi ülkelerin, NATO ile bu
işbirliğinin artması, AB üyesi olmayan ama NATO üyesi olan ülkelerin ileride ne
türden bir güvenlik yapısıyla baş başa kalacağına ilişkin soru işaretleri
ortaya çıkartmakta." dedi.
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önemli bir NATO üyesi olan
Türkiye'nin yaptırımlara maruz kalmamasının altını çizdiğini aktardı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, İsveç'in NATO üyeliği çerçevesinde
AB konusunda da Türkiye'nin görüşlerini dile getirdiğini kaydeden Fidan,
AB-NATO güvenlik mimarisinin topluca tartışılması gerektiği ve Türkiye'nin
buradaki görüşlerinin, endişelerinin ve ihtiyaçlarının dikkate alınması ve
giderilmesi konusundaki vurguların yapıldığını söyledi.
Fidan, bunların çok kapsamlı şekilde Vilnius Zirvesi'nde
görüşüldüğünün altını çizerek, Vilnius Zirvesi sonunda yayımlanan bildiride,
Türkiye'nin taleplerinin kayda geçtiğini, özellikle terörle mücadelede YPG ve
FETÖ'nün hiçbir şekilde desteklenmemesi gerektiği konusunun yeniden gündeme
alındığını, PKK ile savaşın devam etmesi konusundaki vurgunun yapıldığını ifade
etti.Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılmasına ilişkin vurgu yapıldığını
ve AB konusunda gümrük birliği ve vize serbestisi konularının kayıt altına
alındığını kaydeden Fidan, görüşme neticesinde ortaya yol haritası çıktığını
söyledi.
Fidan, ekimde Meclisin açılacağına ve son kararı Meclisin
vereceğine dikkati çekti.