Kültür ve Turizm Bakanlığınca Kahramanmaraş merkezli
depremlerin ardından değerli kültür varlıklarının kurtarılması için kurulan
Afet Bölgesi Kazı Başkanlığı ekiplerinin tescilli yapıların enkazında
başlattığı çalışmalar sürüyor.
Kafkas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi
Bölümü Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan başkanlığında, 9 üniversiteden 16 bilim
insanı ve 21 öğrenci, cami, kilise, türbe, çeşme, hamam, mescit, kamu binası ve
konutun da aralarında yer aldığı tarihi yapıların moloz yığınına dönüşen
alanlarında titizlikle çalışıyor.
Sanat tarihçileri, şimdiye kadar 21 kitabe, 13 ikona
(dini içerikli resim), 185 dini kitap, 18 litürjik malzeme (ayinlerde sembolik
anlamı olan eşya), yedişer el yazması mukaddes kitap ve süslemeli mimari parça,
6 seramik, ikişer kandil ve kapı tokmağı ile Osmanlı arması, haç, sikke ve
ahşap kapı kanadının yer aldığı 300'e yakın nitelikli eseri enkazdan çıkarmayı
başardı.
Belgeleme, tasnif ve envanterleme işlemi yapılan eserler,
geçici olarak oluşturulan kazı evi deposunda koruma altına alındı.
Heyet, diğer tarihi yapıların enkazındaki eserleri
kurtarmak için çalışmaya devam ediyor.
Afet Bölgesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan, AA
muhabirine, Hatay'daki çok sayıda tarihi yapının depremler nedeniyle
yıkıldığını anlattı.
Tescilli kültür varlıklarındaki hasar durumuna ilişkin
bilgi veren Arslan, "Yaklaşık 180 civarındaki tarihi yapıda maalesef hem
tamamen enkaz haline gelmiş olanlar hem ağır hasar almış olanlar var. Bunların
dışında orta hasarlı yapılar da bulunuyor. Hasar durumuna bakmaksızın tüm
eserlerde çalışmamızı sürdürdük. Bugüne kadar 63 tescilli kültür varlığındaki
çalışmalarımızı tamamladık. Nihayetinde 300'e yakın taşınabilir vaziyetteki
kültür varlığı eserini enkazlardan çıkarmış olduk." diye konuştu.
Arslan, tarihi yapıların enkazındaki tüm nitelikli
malzemeleri kurtarmaya çalıştıklarını vurguladı.
Hatay'ın eski günlerine kavuşması için ellerinden geleni
yaptıklarını aktaran Arslan, şunları kaydetti:
"Hedeflediğimiz ilk eserler arasında doğal olarak
kitabeler var çünkü onlar hem bulundukları yapının nüfus cüzdanı hem de Hatay
ve Antakya tarihi için önemli tarihi vesikalar. O yüzden her zaman ilk odak
noktamız, yapıların giriş kapıları, taç kapıları, minareleri ve minberlerinde yer
alan kitabeler oluyor. Bunun dışında sütun ve sütun başlıkları, ahşap kapılar,
kapı kanatları ve tokmakları, litürjik malzeme ve kiliselerdeki ikonalar gibi
her türlü eser bizim için kıymetli. Enkaz haline dönüşmüş kültür
varlıklarımızdaki nitelikli malzemeleri teker teker çıkarıyoruz." AA