Üsküdar
Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi’nden Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Emre
Tolun Arıcı, bipolar bozukluk hakkında önemli bilgiler verdi.
BİPOLAR BOZUKLUK
ATAKLARI, TAMAMEN İYİLEŞEBİLİR
“Bipolar
bozukluk; manik depresif hastalık, iki uçlu mizaç bozukluğu olarak da bilinen
önemli bir psikiyatrik bozukluktur. ‘Mani/Hipomani’, ‘Depresyon’ ve ‘Karma’
gibi çeşitli dönemleri kapsayan duygu durum atakları ile karakterizedir” diyen
Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, “Bu dönemleri tanımlayacak olursak, depresyon;
çökkünlük, mutsuzluk, hayattan keyif alamama, değersizlik düşünceleri,
karamsarlık, konsantrasyon güçlüğü, halsizlik, vücut ağrıları, uyku, iştah
değişiklikleri, intihar düşünceleri gibi belirtileri kapsarken; mani/hipomani
ise taşkınlık, öz güvende abartılı artış, sinirlilik, konuşmada artış, fikir
uçuşmaları, dikkatin çabuk dağılması, aşırı hareketlilik, çok para harcama,
uygunsuz davranışlar, kolay risk alma, uyuyamama, yemek yeme ihtiyacında
azalma, kavgacılık gibi işlevselliği belirgin bozan atak dönemleridir.
Depresyon ve mani belirtilerinin bazılarının bir arada olmasına da ‘karma
dönem’ denir. Hastalık ataklarla seyreder, atakların süresi ve şiddeti kişiden kişiye
ya da yıllar içinde değişebilir. Ataklar çoğunlukla tamamen iyileşir; fakat
bazı kişilerde kalıntı belirtiler denilen bazı semptomlar devam edebilir”
şeklinde konuştu.
BİPOLAR
BOZUKLUKTA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
Yrd. Doç. Dr.
Emre Tolun Arıcı, “Bipolar Bozukluk ile ilgili bazı doğru bilinen yanlışları
düzeltmekte fayda var” diyerek, şunları söyledi:
“Hastalık sürekli
ruh hali değişikliği gibi algılanmakta ya da çeşitli davranış sorunları yaşayan
kişiler bipolar olarak isimlendirilmektedir. Bu tamamen yanlıştır, bipolar bir
kişilik özelliği ya da davranış sorunları değildir, sanılanın aksine tedavi
edilmesi gereken atak dönemleri dışında sağlıklıdırlar. Bunun dışında
evlenemezler, çocuk sahibi olamazlar, çalışamazlar gibi damgalayıcı yanlış
inanışlar da vardır, evlenme olgunluğuna erişen her birey gibi evlenebilirler,
uyku düzenini bozan vardiyalı nöbetli işler dışında (atakların tetiklenmemesi
için uyku düzeni önemli olduğundan) çalışabilirler, doktor kontrolünde gebe
kalabilirler.”
ATAKLAR, STRESLİ
DÖNEMLERDE TETİKLENİYOR
Yrd. Doç. Dr.
Emre Tolun Arıcı, “Ataklar belli mevsimlerde; özellikle bahar ayları, askerlik
gibi stresli dönemlerde, lohusalık gibi özel durumlarda tetiklenebilir.
Hastalığın oluşmasında; genetik yatkınlıklar, beyinde biyolojik maddelerde
değişiklikler, stres ve travmalar etkili olabilmektedir” diyerek, sözlerini
şöyle sürdürdü:
“Hastalık
sıklıkla 20 li yaşlarda başlar. Genel olarak görülme sıklığı %1-2 civarındadır.
Kadın ve erkekte bu sıklık benzerdir. Birinci derece akrabalarında hastalık
olan kişilerde bu oran yaklaşık %8-9 lara çıkabilmektedir. Hastalıkta genetik
yatkınlık çok önemlidir fakat fakat direkt genetik geçişten bahsedemeyiz.
Özellikle çocuk ve ergenlik yaşlarda başlayan bipolar bozuklukta genetik
yatkınlık daha da ön plana çıkmaktadır. Başlangıç yaşı 7-8’lere inebilmektedir.
Bu yaşlarda tanı koyulması daha güçtür ve başka hastalık ya da durumlarla sıkça
karışabilmektedir. Hastalık her yaşta 60 yaş üstü gibi ileri yaşlarda da
başlayabilmektedir. Bu durumlarda bedensel başka hastalıklarla ilişkisinin
araştırması, intihar riski, ilaç yan etkileri açısından yakından takip edilmesi
gerekmektedir.