DSÖ Sözcüsü Margaret Harris, son dönemde yeni varyantlar
nedeniyle Kovid-19 vakalarında yaşanan artış, bu durumun etkileri ve DSÖ'nün
ülkelerden beklentilerine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Son birkaç haftada dünya genelinde Kovid-19 vakalarında
artış yaşandığını anımsatan Harris, "Vaka artışlarıyla beraber ölen kişi
sayısında bir artış yaşanmaması iyi bir haber. Henüz hastanelerin de ağır
hastalarla dolu olduğunu görmüyoruz ancak artan vaka sayısından kesinlikle
endişeliyiz." dedi.
Harris, Kovid-19'un BA.2.86 ve EG.5.1 (Eris) gibi varyantlarının
bu artışta etkili olduğunu, bu iki varyantın statüsünü "izlenmesi gereken
varyant" olarak güncellediklerini anımsattı.
"Eris varyantı özellikle Asya ve Çin ile aynı
zamanda ABD'de vakalardaki artışla ilişkilendirildi." diyen Harris, bu
varyantın daha şiddetli veya ölümcül olduğunun gözlenmediğini vurguladı.
Harris, son olarak ortaya çıkan BA.2.86 varyantına
yönelik erkenden hassasiyet gösterildiğine işaret ederken bu varyanta, henüz
yalnızca 3 ülkeden, 3 vakada rastladıklarını kaydetti.
"Doktor veya hastanelerden Kovid-19 testi yapmasını
istiyoruz"
BA.2.86 varyantının 30 farklı mutasyona uğradığını
vurgulayan Harris, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bununla ilgili yaptığımız uyarıları artırıyoruz
ancak bu yeni varyantın mutlaka bir etkisi olduğu için değil. Biz gerçekten
ülkelerin bununla ilgilenmesini ve bir sorun oluşturup oluşturmadığına dair
bize bilgi vermesini istiyoruz. Ülkelerden daha fazla Kovid-19 testi yapmasını
istiyoruz. Kovid-19'un uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu olarak
sona erdiğini, ancak ülkelerin hala test yapmasına ihtiyacımız olduğunu açıkça
belirttik. Ancak birçok ülke bunu yapmıyor. Hastaneye Kovid-19 semptomlarıyla
gelenlere test yapılmasını kastediyorum. Doktor veya hastanelerden Kovid-19
testi yapmasını istiyoruz. Çünkü eğer pozitif çıkarsanız, numune alınıp DNA
dizilimi tespit edilebilir ve bu sayede hem hastalığınız hem de o varyantı
taşıyıp taşımadığınız anlaşılır. Ve bu da varyantın problem yaratıp
yaratmadığının anlaşılmasına yardımcı olur."
Harris, Kovid-19 semptomları olan bireylere de toplu
ortamlara girmemeleri yönünde çağrıda bulundu.
"Yeniden maske takılması kararı yerel düzeyde
alınması gerekir"
Son dönemde artan vakalardan dolayı bazı ülkelerde
"yeniden maske takılması" konusunun gündeme geldiğini belirten
Harris, "(Maske takılması kararı) Bu gerçekten yerel düzeyde alınması
gereken bir karar. Bulaşma seviyesinin ne olduğunu gerçekten biliyorsanız bu
kararı alabilirsiniz." diye konuştu.
Aşıların yeni varyantlara karşı etkili olmadığına ilişkin
iddiaların olduğuna da değinen Harris, bunun doğruluğu konusunda yeterli
bilgiye sahip olmadıklarını kaydetti.
Harris, hatırlatma dozlarında orijinal aşılara göre
değişiklikler yapıldığını, uzmanların, mevcut Kovid-19 aşılarının güncelleme
kararı ve hatırlatma dozlarının bileşimine nelerin eklenmesi gerektiğine dair
tüm faktörleri göz önünde bulundurduğunu ve buna yönelik tavsiyelerde
bulunduğunu söyledi.
Margaret Harris, aşılarla insanları en iyi nasıl
koruyacakları konusunda kararlar verebilmek için ülkelerde yapılacak Kovid-19
testlerinin ve bunların sonuçlarının DSÖ'ye bildirilmesinin önemine işaret
etti.
"Kovid-19 testi yapmaya devam etmek kritik önem
taşıyor"
Genel olarak ülkelerin sağlık sistemleriyle ilgili
bilgiyi ve yoğun bakım ünitelerinin Kovid-19'lu hasta sayısı nedeniyle baskı
altında olup olmadığını DSÖ'ye bildirmediğini kaydeden Harris, ülkelerin bu
verileri toplamasına ve rapor etmesine ihtiyaç duyduklarını belirtti.
Harris, "İnsanların Kovid-19'un yeni varyantları
karşısında çok endişe etmesine gerek yok. Ancak Kovid-19 testi yaptırmaya devam
etmek kritik önem taşıyor. Kovid-19'un hala bitmediğini hepimiz
anlıyoruz." dedi.
Son dönemde bazı Avrupa ülkelerinde Kovid-19'un hızla
yayılmasıyla ilgili endişeler olduğuna da işaret eden Harris, "Kovid-19'un
değişimi hakkında düzenli raporlama yapan ülkeler, yapmayanlardan daha az
endişeli olmalı." ifadelerini kullandı.
Kovid-19'un yeni varyantları BM'nin radarında
DSÖ, 9 Ağustos'ta Eris varyantına ilişkin bir rapor
yayımlamıştı.
Rapora göre, önceden "gözlem altındaki varyant"
olan ve statüsü "izlenmesi gereken varyant" olarak değiştirilen
Eris'in yaygınlığında istikrarlı bir artış olduğu belirtilmiş, 7 Ağustos
itibarıyla 51 ülkeden 7 binin üzerinde numune paylaşılmıştı.
Mevcut kanıtlara dayanarak Eris'in oluşturduğu halk
sağlığı riski, diğer mevcut Kovid-19 varyantlarının riskine benzer şekilde
"küresel düzeyde düşük" olarak değerlendirilmişti.
Eris'in, özelliklerine bağlı olarak küresel olarak
yayılabileceği ve vakalarda artışa neden olabileceği de kaydedilmişti.
DSÖ 17 Ağustos'ta Kovid-19'un "BA.2.86"
varyantının statüsünü, taşıdığı çok sayıdaki mutasyon nedeniyle "gözlem
altındaki varyant" olarak güncellemişti.
DSÖ'nün şu anda 3 "izlenmesi gereken" ve 7
"gözlem altındaki" Kovid-19 varyantını takip ettiği de belirtilmişti.