Op. Dr. Betül
Görgen, bu yeni gelişme hakkında şu bilgileri verdi: “Niçin kadında üreme kapasitesi yaşla azalır?
sorusunun cevabını arayan bilim insanları bu duruma neden olan kromozom
bozukluğunu ortaya çıkardılar. Bu kromozomal bozukluk, daha ileri yaşlardaki
kadınların yumurtalarında saptandı. Bozuk kromozom içeren yumurtalar düşüklere
ya da down sendromlu bebeklerin doğmasına neden olabiliyor.
ÜREME
PROBLEMLERİNİN ARKASINDA KROMOZOMAL BOZUKLUK OLABİLİR
Yapılan yeni
çalışmalar, kadında ileri yaşlardaki üreme problemlerinin arkasında kromozomal
bir bozukluk olabileceğini düşündürdü.
Araştırmacılar, yaşlı kadınların yumurtalarında, kromozomları ayırarak
yumurta içinde eşit olmayan bir şekilde ayrılmasına neden olan bir yapıdan sözettiler.
Normal yumurta hücresinde 46 kromozom vardır ve bu sayıdaki değişiklikler
düşüklere ya da down sendromlu bebeklere neden olurlar. Geçmişteki çalışmalar
bu durumdan, kromozomları bir arada tutan “zamk” mekanizmasının iyi
işlememesini sorumlu tutmaktaydı.
Araştırmacılar ise bu teorinin tek başına doğru olmadığını fakat ek bir
problemin olduğunu, yumurtaların daha başlangıçta doğru sayıda kromozom
içermediğini belirtmişlerdir. Kadınlar belli sayıda yumurta ile doğarlar ve her
ay bir yumurta salınır. Fakat üreme kapasitesi 35 yaş civarında azalmaya
başlar.
YAŞLI YUMURTALAR, GENÇ YUMURTALAR GİBİ
DAVRANABİLECEKLER
Bir yumurta
46 kromozomdan fazlasına sahipse ona “anöploid yumurta” denir. Bilim insanları,
daha önce yumurtanın yaşla birlikte anöploid hale geldiğini ve buna da
kromozomları bir arada tutan “zamk”ın iyi çalışmamasının neden olduğunu
söylemekteydi. Montreal Üniversitesi’nden Dr. Greg Fitz Harris, kromozomları
ayıran biyolojik yapı olan “mikrotübüllerin” daha yaşlı yumurtaları farklı
etkilediğini açıkladı. Her yumurtada belli bölgelerde eşit sayıda olmaları
gereken bu yapıların yaşlı kadınların yumurtalarında her yöne dağılarak
gittiklerini belirtti. Yani bu durum “zamk” hipotezine bağlı olmayıp, farklı
bir mekanizmadır. Çalışma, Montral Üniversitesi Araştırma Hastanesi’nde hem genç
hem de yaşlı deney fareleri üzerinde yürütüldü. Genç fareler 6-12 haftalık,
yaşlı fareler ise 60 haftalıktılar. Genç yumurtalarla yaşlı yumurtaların
çekirdeğini değiş tokuş yapıp, genç çekirdeğin içeren yaşlı yumurtaları
gözlemlediler. Böylece mikrotubullerin
davranışının anne yaşının nasıl etkilediğini açıklayabildiler. Dr. Fitz bu anöploid yumurtaların birkaç
riskli duruma neden olacağından bahsetti ki birisi bunlarla oluşan gebeliklerin
erken dönemde düşükle sonlanmasıdır.
Eğer canlılık devam ederse, bu bozuk yumurtalardan oluşacak gebelikte
down sendromu gibi problemler olacaktır. Bu nedenle ileri yaşta üreme
tedavisindeki ana amacımız bozukluk içeren yumurtaların büyümesini önlemek
olmalıdır. Bu konuda hala çok yolumuz olmakla beraber bu problemi çözdüğümüzde
yaşlı yumurtalar, genç yumurtalar gibi davranabilecekler.”