“Baş ağrılarının
büyük bir kısmı beyin tümörü anlamına gelmiyor. Baş ağrısını iki türlü
incelememiz gerekiyor. Birincisi primer baş ağrısı dediğimiz birincil baş
ağrıları. Bunların içerisine migren, kronik günlük baş ağrısı, kinetik baş
ağrısı dediğimiz ağrılar giriyor. Kronik baş ağrısına bakarsak bunlar arasında
tek taraflı olması, şiddetli ağrının olması ve tekrarlaması söz konusu.
Bayanlarda migren oranı yüzde 20’ye yakın, erkeklerde yüzde 6-10 arasında
değişiyor. Bu ağrılarla birlikte bulantı kusma da olabiliyor. Hastalar bu
ağrıyı çektiği zamanlarda ışığa, gürültüye hassas oluyorlar ve genel bir işgücü
kaybı günlük hayattan normal faydalanamamak söz konusu. Bunların yanında
gerilim tipi baş ağrıları var. Bunlar 30 dakika ile 7 gün arasında
değişebiliyor.
İKİNCİL BAŞAĞRILARI BEYİNDEN KAYNAKLANIR
Bazı ağrılara çok dikkat etmek gerekiyor. Biz bunlara
ikincil baş ağrıları diyoruz. Beyindeki bir sebepten dolayı yaşanan baş
ağrılarıdır. Ağrı özellikle sabahları ortaya çıkar. Nedeni şu; kafa içi basınç
artışı, özellikle uykudayken nefes alıp vermenin azalması nedeniyle genel
vücutta bir ödem oluşuyor. Eğer beyinde yer kaplayan bir lezyon varsa bir ödem
oluşuyor ve bu ödem sabahları artıyor. Hasta uyandığında baş ağrısı, kusma
oluyor ve öğleye doğru hasta rahatlıyor. Bu tür bulgular varsa mutlaka bir
doktora ulaşmak gerekiyor. Çünkü bu tür bulguları olan insanlarda mutlaka bir
görüntüleme yapmak lazım. Çocuklarda baş
ağrısı önemli olup çok rastlanır bir durum değildir ama çocuğunuz başım ağrıyor
diyorsa mutlaka bir doktora başvurmak, incelemek gerekiyor.
BU AĞRININ DİĞER AĞRILARDAN AYIRT EDİCİ BİR ÖZELLİĞİ VAR
MI?
Bu ağrının diğer
baş ağrılarından farklı olması gerekiyor. Migreni olan bir hasta aynı ağrıları
devam ediyorsa ona bir şey yapmaya gerek yok, tedavisi zaten devam ediyordur.
Fakat keskin, ani başlayan bir baş ağrısı varsa hasta ‘hayatımda ilk defa bu
kadar şiddetli ağrım oldu’ diyorsa, kafa içindeki baloncuk denilen
anevrizmaların patlaması olabilir. Bu tür bir ağrı varsa bir doktora müracaat
etmek gerekir. Özellikle bir nöroloğa gitmeli. Fakat, beyin tümöründe olan baş
ağrıları özellikle sabahları olan baş ağrılarıdır. Beyin tümöründe ağrının
yanında hastada şuurda bozukluklar, algılama problemleri, epileptik nöbetler
olabilir. Görme ve duyma ile ilgili nöbetler tümörün yerine göre, tümör
neredeyse beynin o kısmı ne yapıyorsa onunla ilgili problemler de kendini
gösterebilir. Peki, bu ağrıların şiddeti
başta mı hissediliyor yoksa boyun ve enseye de inebiliyor mu? Baş, boyun ağrısı tarzında olabiliyor, ensede
olan ağrılar var. Hipertansiyon da baş ağrısı yapabiliyor. Beyinden çıkan
sinirlerden beşinci sinirin özellikle uyarılmasına bağlı olan ağrılar var.
Bunun özelliği çok değişik, hastanın yüzünde olan bir ağrı. Hastanın ağız
kenarında bir şey yerken bir şey içerken tetiklenebilen bir ağrı. 10-15 saniye
kadar sürüyor ama hasta bu ağrıyı oraya bir çivi saplanıyormuş gibi olduğunu
ifade ediyor. Çok dayanılmaz bir ağrıdır, hastaya intiharı bile düşündürebilir.
Bu hastalığa trigeminal nevralji diyoruz.
ERKEN TEŞHİSİ MÜMKÜN MÜ?
Beyin tümörleri
iki türlü incelenebilir; iyi huylu tümörler ve kötü huylu tümörler. Hem iyi hem
de kötü huylu tümörleri küçükken çıkarmak çok daha kolaydır. Tümörün iyi huylu
olması hastanın bundan tamamen kurtulacağı anlamına gelmez. Özellikle iyi huylu
tümör büyükse ve ulaşılması güç bir bölgedeyse. Bu nedenle belli büyüklüğe
ulaşmadan tedavi edilmelidir. Beyin tümörlerinin yüzde 60-70’inde baş ağrısı
ilk semptom olarak kendini gösteriyor. O yüzden baş ağrısı olduğunda bir ağrı
kesici alıp geçmesini bekleyebiliriz ama geçmiyorsa, gittikçe artıyorsa ve
dediğimiz bulgular da varsa mutlaka bunlara dikkat etmek gerekiyor.
AĞRI KESİCİ ALMALI MIYIZ?
Özellikle primer
baş ağrısı dediğimiz migren ve benzeri baş ağrılarında, beyin tümörü dışındaki
baş ağrılarında ağrı kesici önemli. Ağrı kesiciyi alırken hemen olayın başında
veya ağrının geleceğini hissettiğinde almak gerekiyor. Bazı hastalar ağrının
geleceğini hissederler. Biz buna aura diyoruz. Migrende ağrı başladı ve belli
bir seviyeye ulaştı ise ağrı kesici aldığınız zaman çok büyük etkisi olmuyor.
Diğer ikincil baş ağrısı dediğimiz beyin tümörü veya beyindeki lezyonlardan
kaynaklanan baş ağrısında ağrı kesici almanın bir anlamı yok. Onu önce teşhis
etmek, sebebini ortaya koymak gerekiyor.
HER BAŞ AĞRISININ ARKASINDA BİR HASTALIK MI VAR?
Hayır. Özellikle
sabahları olan baş ağrılarında ve hastanın şikayetlerinin yanında nörolojik
bulgular olan baş ağrılarında altta başka bir sebep olabiliyor. Bu tespitler
gözümüzü korkutmasın. Çünkü baş ağrısı olan insanda beyin tümörü olma ihtimali
on binde birden daha azdır. Ağrı sabahları rutine bindiyse, gittikçe artıyorsa,
50 yaş üzeri veya bazı çocuklarda nörolojik bulgular da varsa burada tetkik
yapmak lazım. Beyin tümörlerinde ilk yapılacak tedavi, cerrahi. İki sebepten
dolayı cerrahi müdahale yapılması gerekiyor. Birincisi çıkarılan materyalin ne
olduğunu mikroskobik olarak inceleyip ortaya koymak gerekiyor. İkinci olarak da
diğer tedavi yöntemleri cerrahi ile tümör hacminin azaltılması kadar etkin
değil. Kan-Beyin bariyeri dediğimiz bir yapı var bu nedenle ilaçla geçmiyor. Bu
nedenle cerrahi beyin tümörlerinde önemli bir yer tutuyor.” Günümüzde tümör
yapan nedenlerin tam olarak bilinmediğini belirten Beyin ve Sinir Cerrahisi
Uzmanı Prof. Dr. Ersin Erdoğan, bazı genetik özellikleri olan hastalarda
tümörlerin daha sık görüldüğünü sözlerine ekledi.