Karabük Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilal Aygün'ün yürütücülüğünü yaptığı TÜBİTAK destekli “Yenilikçi ve Uyarlanabilir Durağan Hal Görsel Uyaran Potansiyel Tasarımı ve Uygulaması” projesinin çalışmaları geçen yıl başladı.
Projede, beyin-bilgisayar arayüzlerinde kullanılan önemli yöntemlerden biri olan SSVEP sinyalleri üzerine yoğunlaşıldı. Bu yöntemde kişinin belirli bir frekansta yanıp sönen görsel uyarana odaklanmasıyla beynin arka bölgesinde aynı frekansta elektriksel aktivite oluşmasından yararlanılıyor.
Beyindeki sinyal komuta dönüşüyor
Sistem, ortaya çıkan elektriksel sinyali algılayarak kişinin hangi görsel uyarana odaklandığını belirliyor. Belirlenen sinyal daha sonra bilgisayar tarafından ilgili komuta dönüştürülüyor.
Dr. Öğr. Üyesi Aygün, projenin özellikle ALS hastaları ile çizgili kaslarını kullanmakta güçlük çeken kişilerin iletişim ve günlük yaşam ihtiyaçlarını daha bağımsız şekilde karşılayabilmesine katkı sağlamasını amaçladıklarını belirtti.
Aygün, sistem sayesinde kişinin doğrudan beyin sinyaliyle tekerlekli sandalyesini kontrol edebileceğini, bilgisayar ekranında harf veya kelimeler oluşturabileceğini ve asistan desteğine ihtiyaç duymadan “su” veya “ilaç” gibi taleplerini iletebileceğini ifade etti.
Sistemin çalışma mantığını örnekleyen Aygün, bilgisayar ekranında farklı frekanslarda yanıp sönen harflerin bulunduğu bir arayüz tasarlanabileceğini anlattı. Kullanıcı belirli bir harfe odaklandığında, o harfin yanıp sönme frekansıyla eşleşen beyin sinyali tespit edilerek ilgili harfin ekrana aktarılması sağlanıyor.
Donanım maliyeti 50 dolara düşürüldü
Projenin taşınabilir bir yapıya sahip olduğunu belirten Aygün, benzer bir donanımın yaklaşık 200-300 dolara mal edilebildiğini, geliştirdikleri sistemde ise maliyetin yaklaşık 50 dolara düşürüldüğünü söyledi.
Sistemin farklı ihtiyaçlara göre uyarlanabildiğini aktaran Aygün, arayüzdeki seçeneklerin doğrudan belirli komutlara bağlanabileceğini ifade etti. Bu sayede kullanıcıların “İlacımı istiyorum”, “Hastaneye gitmek istiyorum” veya “Su içmek istiyorum” gibi talepleri beyin sinyalleri aracılığıyla bilgisayara aktarılabilecek.
10 gönüllü üzerinde test edildi
Projenin 10 gönüllü üzerinde denendiğini belirten Aygün, gönüllülerden elde edilen beyin sinyallerinin kayıt altına alınarak analiz edildiğini söyledi.
Elde edilen verilerin bilimsel çalışmaya dönüştürülmesi amacıyla raporlandığını aktaran Aygün, çalışmalarını alanındaki dergilerin en üst yüzde 25'lik diliminde yer alan Q1 kategorisindeki bir akademik dergiye gönderdiklerini kaydetti.
Geliştirilen sistemin, özellikle hareket kabiliyeti sınırlı kişilerin bilgisayar ve çevresindeki dijital sistemlerle daha bağımsız iletişim kurabilmesine yönelik taşınabilir ve uyarlanabilir bir beyin-bilgisayar arayüzü olarak geliştirilmesi hedefleniyor.
Etiketler:
Karabük Üniversitesi Beyin Sinyali Beyin-Bilgisayar Arayüzü