Kurban Bayramı'nda kesilen etin uygun bir şekilde muhafaza
edilmesi oldukça önemli olduğunu dile getiren Öğr. Gör. Hatice Nurseda
Hatunoğlu, “Etler, hijyenik bir şekilde porsiyonlara ayrılarak temiz kaplara
konulmalı. Oda sıcaklığında bekletilmemeli ve hemen buzdolabına konulmalı.
Kurban eti tüketilmeden önce ölüm katılığının geçmesi için yaklaşık 24 saat
buzdolabında bekletilmeli. Bu süre, etin lezzet ve aroma açısından daha iyi bir
tat sunmasına yardımcı olacaktır.” dedi.
Kurban etinin saklanacağı kap ve kullanılan kesme
araçlarının temizliğine de dikkat edilmesi gerektiğini kaydeden Öğr. Gör.
Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Hava almayacak şekilde saklama poşetleri veya streç
filmleri ile paketlenmeli, oda sıcaklığında bekletilmemelidir. Eğer et 2-3 gün
içinde tüketilecekse buzdolabında kalabilir ancak uzun süreli saklama için
derin dondurucular uygundur. Derin dondurucuda saklanacaksa etin hava almayan,
sızdırmaz ambalajlarda dondurulması önemlidir. Dondurma işleminde küçük porsiyonlara
ayrılıp dondurulabilir. Derin dondurucuda 6-12 ay arası saklanabilir, ancak
lezzet ve kalitede azalma görülebilir. Bulaş durumunu önlemek için kesinlikle
çiğ sebze meyve gibi diğer besinlerle temastan kaçınılmalıdır. Ayrıca herhangi
bir bozulma durumunun önüne geçmek için etin kokusu kontrol edilmelidir.” diye
bilgi verdi.
Kesim sonrası etin dinlendirilmesi etin daha yumuşak, daha
lezzetli ve renginin daha koyu olmasına yardımcı olduğunu da söyleyen Öğr. Gör.
Hatice Nurseda Hatunoğlu, şöyle devam etti:
“Bu süreçte etin lifleri gevşer ve suyunun dağılması
sağlanır. Ayrıca dinlendirme süreci, etin daha kolay ve düzgün bir şekilde
kesilmesine de yardımcı olur. Dinlendirme süresi, etin büyüklüğüne ve türüne
göre değişmekle birlikte 6-24 saat arasında değişir.”
Bir yıla kadar dondurucuda saklanabilir
Etin buzdolabında 1- 2 gün arasında taze kalarak
saklanabildiğini kaydeden Hatunoğlu, “Etler, 6 ay ila 1 yıla kadar dondurucuda
saklanabilir. Saklama süresi, etin türüne, kesim şekline ve dondurucunun
sıcaklığına bağlı olarak değişebilir.” dedi.
Hava almayan kaplarda saklanan etler hızlı bozulmuyor
Etlerin nasıl saklanması gerektiği konusunda da bilgi veren
Hatunoğlu, “Etler, hava almayan kaplarda saklanmalıdır. Bu sayede etin hızlı
bir şekilde bozulmasının önüne geçilir. Vakum paketleme, streç film, sızdırmaz
poşetler kullanılabilir. Et, saklama kaplarına veya ambalajlara konulmadan önce
uygun porsiyonlara bölünmelidir. Böylece sadece ihtiyaç duyulan miktar alınır.”
Et bir kez çözüldükten sonra, tekrar dondurulmamalı
Donmuş etin çözdürülmesinde en iyi yöntemlerden birinin
buzdolabında çözdürme işlemi olduğuna dikkat çeken Öğr. Gör. Hatice Nurseda
Hatunoğlu, “Diğer besinlere temas etmeyecek şekilde yavaşça çözdürülmelidir. Bu
yöntem, etin tazeliğini ve besin değerini korumaya yardımcıdır. Eğer hızlı bir
çözdürme gerekiyorsa et, sızdırmaz bir poşete koyularak akan soğuk su altında
çözdürülebilir. Mikrodalga fırın da hızlı bir çözüm sağlayabilir ancak dikkatli
olunmalıdır. Çünkü etin bazı kısımları çözünmeden diğerleri pişebilir. Oda
sıcaklığında çözdürme işlemi ise mikroorganizma üremesi açısından uygun
değildir. Et bir kez çözüldükten sonra, tekrar dondurulması mikroorganizma ve
bakteri oluşumunu artırabilir. Bu nedenle, çözüldükten sonra etin tüketilmesi
veya pişirilmesi tercih edilmelidir.” diye uyarıda bulundu.
Kurban etinin hemen tüketilmesinin sağlık açısından doğru
olup olmadığı konusunda da bilgi veren Hatice Nurseda Hatunoğlu, şunları dile
getirdi:
“Etin taze olması oldukça önemlidir. Hazırlama ve pişirme
aşamalarında hijyene dikkat edilmelidir. Ayrıca etin tam pişirilmesine de
dikkat edilmelidir. İç kısmının sıcaklığı en az 70 derece olmalıdır. Diğer
besinlerle temas etmemesine çok dikkat edilmelidir. Bulaş riskini azaltmak için
ayrı kesme tahtaları ve ekipmanlar kullanılmalıdır.
Etler kesimden hemen sonra pişirilmek için uygun değildir.
Etler yeni kesildiğinde Rigor Mortis (ölüm sertliği) denilen katılaşma süreci
yaşanır. Rigor Mortis, kaslardaki biyokimyasal değişmelerden kaynaklanan ve ete
sertlik veren bir reaksiyondur. Bu sürecin gerçekleşmesi için etin yaşına bağlı
olarak 6-24 saatlik bir süre geçmesi gerekir. Böylece et daha yumuşak ve
lezzetli olur. Ayrıca kesim ve işleme sırasında hijyen kurallarına uyulmamışsa
veya et doğru şekilde saklanmamışsa, hemen tüketmek yerine daha fazla hazırlık
yapmak daha güvenlidir.”
Et hemen tüketilecekse piştikten sonra biraz dinlenmeye
bırakılmalı
Taze etin hemen pişirilip tüketilmesiyle ilgili ise
Hatunoğlu, şu önerilerde bulundu:
“Hijyen kurallarına dikkat edilmeli, uygun pişirme
yöntemleri seçilmelidir. Et piştikten sonra biraz dinlenmeye bırakılması etin
daha sulu ve lezzetli olmasına yardımcı olur. Dinlenme süresi etin türüne ve
kesimine bağlı olarak değişebilir, ancak genellikle 5-10 dakika arasında
olmalıdır. Ayrıca etin, sebzelerle birlikte servisi yemeğin besin değerini ve
lezzetini arttırır.
Et tüketirken hangi pişirme yöntemleri tercih edilmeli?
Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, et tüketirken ızgara,
fırında pişirme, tava veya tencerede pişirme, haşlama yöntemleri
kullanılabileceğini ifade ederek, “Bağ dokusu daha fazla olan sert etlerin
haşlama yöntemi, bağ dokusu az olan yumuşak etlerin ise ızgara yöntemi
kullanılarak pişirilmesi daha uygundur.” dedi.
Kesim sırasında ve sonrasında hijyen kurallarına uyulması
konusunda ise Hatunoğlu, “Eğer hijyen kurallarına uyulmazsa besin güvenliği
tehlikeye girer ve çeşitli hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle çapraz
bulaşmaya da dikkat etmek oldukça önemlidir.” diye konuştu.
Çiğ ete dokunduktan sonra başka bir yere temas edilmemeli
Gıda zehirlenmelerine karşı alınması gereken önlemlere de
işaret eden Hatunoğlu, “Etin hazırlanmasında kullanılan tüm araç gereçlerin
hijyenine dikkat edilmeli. Ayrı kesme tahtaları ve bıçaklar kullanılmalı.
Kişisel hijyen de oldukça önemli. Eller sık sık yıkanmalı, çiğ ete dokunduktan
sonra başka bir yere temas edilmemeli. Etin iyice pişirilmesine dikkat
edilmeli, iç sıcaklık en az 70 derece olmalı. Soğuk zincirin korunmasına dikkat
edilmeli, buzdolabının sıcaklığı 4 derece ve altında, dondurucunun sıcaklığı
-18 derece ve altında olmalı.” dedi.
Hatunoğlu, “Kesim yerlerinde, kullanılan ekipmanların
temizliğine ve kişisel hijyene, porsiyonlamaya ve kesim sonrası oluşan
atıkların uygun şekilde imha edilmesine dikkat edilmelidir. Benzer şekilde evde
de etin hazırlanmasında kullanılan ekipmanların temizliğine ve el hijyenine,
saklama koşullarına, sıcaklık kontrolüne ve atıkların uygun şekilde
uzaklaştırılmasına dikkat edilmelidir.” diye sözlerini tamamladı.