Bu ölümcül kanser, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam
tarzı, fazla kilo, sigara ve stres gibi etkenlerin bir araya gelmesiyle ortaya
çıkmaktadır. Ne yazık ki, kolonoskopi gibi önleyici bir yöntem bulunmasına
rağmen, toplumsal farkındalığın yetersiz olması nedeniyle kolon kanseri
günümüzde en sık rastlanan üçüncü kanser türüdür.
Sağlıklı beslenme alışkanlıkları kolon kanserinin
önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Uzmanlar, lif açısından zengin,
işlenmemiş gıdaları, koyu yeşil sebzeleri, meyveleri, tahılları ve süt
ürünlerini tercih etmenin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, kırmızı et yerine
beyaz et ve balık tüketimi önerilmektedir. Hayvansal yağ, işlenmiş gıdalar ve
katkı maddeleri içeren paketli gıdalardan kaçınılmalıdır.
Düzenli egzersiz yapmak da kolon kanseri riskini azaltmada
önemli bir faktördür. Günde 30 dakika veya haftada en az üç gün 50 dakika
egzersiz yapmak önerilmektedir. Bisiklet sürme, tempolu yürüyüş, yüzme gibi aktiviteler
tercih edilmelidir.
Alkol ve sigara tüketiminin kolon kanseri riskini artırdığı
bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu nedenle, alkol ve sigaradan uzak durulması
önerilmektedir. Günde 50 gram veya daha fazla alkol tüketenlerde kolon kanseri
riski içmeyenlere göre daha yüksektir.
Fazla kilonun da kolon kanseri riskini artırdığı
bilinmektedir. Sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersizle fazla kilolardan
kurtulmak önemlidir. Unlu, nişastalı, şekerli ve yağlı yiyeceklerden
kaçınılmalıdır.
Yeterli ve kaliteli uyku da kolon kanserinden korunmada
önemli bir faktördür. Günde ortalama 6-8 saat uyumak ve uygun bir uyku ortamı
sağlamak önerilmektedir.
Kalsiyum ve D vitamini düzeylerinin takibi de önemlidir.
Bazı çalışmalar, bu vitaminlerin kansere karşı koruyucu etkileri olabileceğini
göstermektedir.
Kolon kanserinin erken teşhisi için düzenli tarama testleri
yapılmalıdır. Dışkıda gizli kan testi ve/veya kolonoskopi, kolon kanserini
önlemede en etkili yöntemlerdir. Özellikle ailesinde kolon kanseri öyküsü
olanların ve risk altında olanların düzenli olarak tarama testleri yaptırmaları
önemlidir.
Son olarak, kolon kanseri belirtileri göz ardı
edilmemelidir. Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, karın ağrısı, kilo kaybı,
kansızlık ve dışkıda kan gibi belirtiler gözlenirse, derhal doktora
başvurulmalıdır.