Esad - Hamaney Kucaklaşması - ADEM AKÖL

13.5.2022 12:05:00

Geçtiğimiz Pazar günü Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, sürpriz bir ziyaret gerçekleştirir İran’ın başkenti Tahran’a… Esad’ın hem İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, hem de dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile yaptığı görüşmeler sırasında çekilmiş çok samimi fotoğraf kareleri yansır medyaya.

Beşşer Esad’ın Suriye iç savaşının başladığı 2011 yılından bu yana İran’a yaptığı ikinci ziyarettir bu… Mümkün olduğu nispette yurtdışı seyahatlerden kaçınan Esad’ın bu olağanüstü ziyareti hem Türkiye’yi hem de İsrail’i doğrudan ilgilendirmektedir.

Dini lider Hamaney’in ziyarete yönelik “iki ülke arasındaki ilişkilerin eskisinden daha fazla iyileştirilmesi için çaba sarf edilmelidir” sözü ile Cumhurbaşkanı Reisi’nin “Suriye ile İran arasındaki stratejik bağlar, İsrail’in bölgede egemenlik kurmasını engelledi” sözlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Esad, Suriye iç savaşı başladıktan 8 yıl sonra ilk kez Tahrana gittiği zaman Hamaney’in “Esad’a ve Suriye’ye verdiğimiz destek sürecek. İran ve Suriye stratejik ortaklardır” sözü ile Pazar günkü görüşmede söyledikleri, içerik olarak ayni olmasına rağmen arada küçük gibi gözüken çok önemli bir fark vardır…

2019 görüşmesinde Hamaney çok açık bir şekilde Esad’a verilecek desteği vurgularken, Pazar günkü görüşmede ise isim zikredilmeden, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri daha fazla iyileştirme gereğinden bahsetmiştir.

Baba Esad’tan bu yana İran, Suriye’yle yakın ilişki kurma peşindedir… Esad’a parasal destek sağlayarak Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Güçleri) örgütünün Suriye’de yapılanmasının önünü açmaya çalışmaktadır… Bugün, Şam yönetiminin memur maaşlarının bile İran tarafından ödeniyor olması, Suriye’ye verilen önemi göstermektedir.

Yaklaşık 3 aydır devam eden Ukrayna savaşında, Rus askeri kurmayların yaptığı hesap sahadaki gerçeklerle örtüşmeyince sıkışan Putin, Suriye’deki askerlerinin bir kısmını Donbas cephesine kaydırmak zorunda kalır…

Meydanın boş kalacağı endişesine kapılan Esad, apar topar Tahran’a koşar… Hamaney ve Reisi ile yakalanan samimi kareler, bu endişe ile yüklenen Esad’ın, kurtarıcı olarak gördüğü İran’a karşı yakarışlarının göstergesidir.

Rusya’nın Ukrayna’ya asker kaydırması sonucunda oluşan boşlukların Türkiye tarafından doldurulmasını hiç kimse istememektedir… Bu ne Amerika’nın, ne Rusya’nın, ne de Suudi Arabistan’ın kabul edebileceği bir durum değildir… Türkiye’nin bölgede söz sahibi olması, işlerine gelmemektedir çünkü.

Beşşer Esad, Suriye’nin toprak bütünlüğünü koruyabilecek tek ülkenin Türkiye olduğunu çok iyi bilmesine rağmen, koşa koşa Tahran’a gitmesi, oluşan boşlukların Türk askeri tarafından doldurulmasının önüne geçmek olarak değerlendirilmelidir.

Ancak tam da bu noktada İsrail faktörü göz ardı edilmiş oluyor… Kurulduğundan bu yana sürekli olarak problem yaşadığı, güvenliğine karşı büyük bir tehdit olarak gördüğü İran’ın; sınırlarının daha yakınlarına gelecek olmasını İsrail asla kabul etmeyecektir.

İsrail, İran’ın desteklediği Haşdi Şabi milislerini Suriye’den uzaklaştırmaya çalışırken, gücünü arttırarak ülkede kalıcı bir duruma gelmesini sağlayıcı adımları muhakkak baltalayacaktır.

Ukrayna savaşının başladığı günlerde Rusya’nın yanında yer alan İsrail’in, daha sonra saf değiştirmesi; İran’a karşı ne kadar tahammülsüz olduğunun çok açık bir örneğidir…

Rusya’nın Ukrayna’ya girmesi ile Avrupa’nın enerjisiz kalacağı endişesine kapılan ABD Başkanı Joe Biden, çözüm olarak İran’ın doğal gazını ortaya atınca, İsrail’in şiddetli karşı koyması ile yüzleşmişti… “Sen Rusya’yı desteklemekten vaz geç, biz de İran doğal gazını unutalım” teklifi karşısında, tercihini tereddütsüz İran karşıtlığında kullanarak Ukrayna’yı destekler olmuştu.

Rusya’nın bir miktar asker çekmesi ile oluşan Suriye’deki boşlukların İran destekli Haşdi Şabi tarafından doldurulma eğilimi bölgedeki çıkmazları daha da zorlaştıracak gibi görünüyor.

Suriye’deki kriz tam anlamıyla kör düğüme dönüşmüş durumdadır… Bu düğümün ne Amerikasız, ne Rusyasız, ne de Türkiyesiz çözülme ihtimali asla yoktur.

Günün Sözü

Hepimiz özel bir nedenle buradayız; geçmişinizin tutsağı olmayı bırakıp, geleceğinizin mimarı olun.

Robin Sharma

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

İNGİLİZCE YAZILARI