Zengezur Koridoru Açılıyor - ADEM AKÖL

20 Ekim 2021 Çarşamba 01:11

Geçtiğimiz Mayıs ayında “Zengezur Koridoru” başlığıyla bu köşeden yayınladığımız yazımızda, Azerbaycan ile Ermenistan arasında süren 44 günlük Karabağ savaşından sonra, Rusya gözetiminde imzalanan ateş-kes anlaşmasının 9. maddesine göre Nahçivan’ı Azerbaycan’a bağlayan Ermenistan’a ait Zengezur Koridoru’nun açılması şartından bahsetmiştik.

Ancak Azerbaycan’ın zaferi ile sonuçlanan Karabağ Savaşı’nın ardından 11 Kasım 2020’de imzalanan ateş-kes anlaşmasının üzerinden neredeyse bir yıl geçiyor olmasına rağmen, hem Ermenistan hem de Rusya, koridorun açılmaması için işi yokuşa sürdüler hep.

Gerek Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru’nun açılması yönündeki kararlı tutumu; gerek Türkiye’nin baskısı; gerek Ermenistan’ın kendi vatandaşının çıkarlarını göz önünde tutarak aklıselim davranması; gerekse Rusya’nın Kafkasya’da bir çatışma ihtimaline karşın Türkiye’nin bu bölgede daha fazla güçlenme riskine girmek istememesi; koridorun açılması yönünde olumlu adımların atılmasına neden oldu.

Anlaşılan odur ki; Karabağ’daki yenilgisine rağmen, yapılan seçimlerde yeniden Başbakan seçilen Nikol Paşinyan, bir anlamda da vatandaşın isteklerine kulak vererek ülkesindeki ekonomik sıkıntılardan kurtulabilmenin çözümünü bu koridorun açılmasıyla oluşacak ticari ilişkilere bağlamış bulunuyor.

Ermenistan Başbakanı Paşinyan, geçtiğimiz günlerde yapılan Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) liderler toplantısındaki konuşmasında; Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan başbakan yardımcılarından oluşan üçlü grubun, ulaşım kanallarının açılması için çalıştığını ve yakın gelecekte somut sonuçlar elde etmeyi umduğunu ifade ediyordu.

Paşinyan “bu durum Azerbaycan toprakları üzerinden, Rusya ile karayolu ve demiryolu bağlantısı, İran ile ise sadece demiryolu bağlantısı sağlayacağımız anlamına geliyor… Azerbaycan da, Nahçivan ile bizim topraklarımız üzerinden demiryolu ve karayolu bağlantısı sağlayacak” dedi.

Paşinyan, Zengezur ismini telaffuz etmeden, ulaşım yollarının açılmasının, ülkeler arasındaki barışı tesis etmenin sembolü ve aracı haline geleceğine vurgu yaparak, Türkiye ile ilişkileri normalleştirmeye yönelik bir görüşmenin başlamasında da katalizör rolü oynayacağını söylüyor.

Öte yandan Rusya’nın da bu sürece tam destek vermeye hazır olduğu belirtiliyor… Azerbaycan, Zengezur’dan geçecek 43 kilometrelik bölümün inşaatı için Rusya ile görüşmeye hazırlanıyor… Ermenistan’daki demir yollarının mülkiyetinin Rusya’ya ait olması bunu gerektiriyor çünkü.

Ermenistan’ın güneyinde bulunan Nahçivan’ı Azerbaycan’a bağlayan ve Zengezur diye bilinen topraklar; Orta Asya’daki Türk Devletleri’nin, Türkiye ile irtibatını kesmek için Sovyetler Birliği tarafından, yüz yıl önce Azerbaycan’dan alınıp Ermenistan’a verilmişti… Ancak Azerbaycan’ın zaferi ile sonuçlanan 44 günlük Karabağ savaşından sonra Türk Cumhuriyetleri’nin kesintisiz ulaşım yolları ile birbirine bağlanma şansı yeniden oluşmaya başlamıştı.

Büyük Önder Atatürk’ün ta o yıllarda, Türk topluluklarının yaşadığı toprakları birbirine ve dolayısı ile Türkiye’ye bağlama fikri çerçevesinde kendi parası ile İran’dan satın aldığı 25 kilometre uzunluğunda ve 5 kilometre genişliğindeki toprak parçasının Türkiye’yi Nahçivan’a bağlamış olması, yüz yıl sonrasını öngörebilen bir zekanın ürünüydü.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, söz konusu demiryolunun kendi toprakları içerisinden geçen bölümünün onarım faaliyetlerini, Karabağ zaferinin hemen ardından başlatmıştı… Zengezur’dan Bakü’ye kadar uzanan bölüm ile Nahçivan sınırları içerisinde kalan bölümde toplam 600 kilometrelik demiryolu hattındaki çalışmalar kesintisiz devam etmektedir.

Kars’tan başlayıp Iğdır üzerinden Dilucu sınır kapısıyla Nahçivan’a ulaşan hat ve Zengezur koridorundan geçen 43 kilometrelik hattın tamamlanması ile Kars’tan Bakü’ye kesintisiz ulaşım sağlanmış olacaktır.

Bakü’den Hazar Denizi yoluyla Kazakistan’a; yahut da Bakü’den Hazar Denizi yoluyla, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan’a rahatlıkla ulaşılabilecektir… Öte yandan Dilucu sınır kapısından başlayıp tüm İran sınırı boyunca devam edecek olan demiryolu hattı, İran’ın kuzeyinde yaşayan 40 milyon Türk kökenli insana da ulaşım imkanı sağlayacaktır.

Günün Sözü

En zor şey, harekete geçmek için karar vermektir. Gerisi sadece azimdir.

Amelia Earhart

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

İNGİLİZCE YAZILARI