Fazla Mesai Ücretinin Geç Ödenmesi - ARB. & AV. CENNET AŞAMA

13 Ocak 2021 Çarşamba 01:05

Ücret; “hizmet ediminin bir karşılığı” veya “bir işin karşılığıdır. Anayasa m.55/1’e göre “ücret, emeğin karşılığıdır.” 1475 sayılı (eski) İş Kanununun 26. maddesine ve 4857 sayılı (yeni) İş Kanununun 32. maddesine göre:

Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

İşçinin ücretini, kural olarak, onu çalıştıran işveren öder. İş hayatının devam etmesi için işçinin ve işverenin karşılıklı olarak beklentilerini karşılamaları gerekmektedir. İş Hukukunun genel kabul gördüğü kurallar bütününde hem işverenin hem de işçinin birbirlerine karşı birtakım edim yükümlülükleri vardır. Bu ilişkide işverenin temel beklentisi kar elde etmek iken, işçinin ise ücret hakkı vardır. İşin zamanında ve iyi niyet içerisinde yürütülmesi işveren için ne kadar önemliyse, ücretin zamanında ve eksiksiz olarak ödenmesi de işçi için o kadar önemlidir. Ücretin ne zaman ve ne kadar geç ödeneceği, İş Kanunu ve Borçlar Kanununun ilgili hükümlerinde belirtilmiştir.

Ücret 4857 sayılı iş kanunun 32.maddesinde “bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin 5.fıkrasında ücretin ödeme zamanı ile ilgili “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.” hükmü ile ödeme zamanı konusuna açıklık getirilmiştir. İş Kanununun bu maddesinde işçinin ücretinin ödenme zamanı belirtilmemiş, işçiye ödenecek ücretlerin bir aylık zaman dilimini geçemeyeceği ve bu bir aylık sürede ücretin ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yine ücretlerin ne zaman ödeneceği 6098 sayılı Borçlar kanununun 406. maddesinde ”Aksine adet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme süreleri belirlenebilir. “denmiştir.

Kanun gereği işçinin ücretinin ne zaman ödeneceği hususu kanunda düzenlenmemiştir. Bununla beraber, sözleşmelerde ayın herhangi bir günü ücret ödeme zamanı olarak belirlenebilecektir. Fakat ücretin en fazla bir aylık çalışmanın karşılığı olması gerektiği için ücretin ödenme aralığı bir aylık süreyi aşmamalıdır. İş Sözleşmelerinde ücret ödeme zamanına ilişkin bir tarih belirlendiyse, ücretlerin bu belirtilen tarihte ödenmesi gerekir. Ayın, 5’i, 10’u, 15’i gibi kesin bir tarih belirtilerek veya “5. ile 10. günü arasında ödenir” şeklinde makul bir zaman aralığında ödenmesi vaat edilmişse, ücretler bu tarihte ödendiğinde zamanında ödenmiş olacaktır.

Sözleşmelerde ücret ödeme zamanının belirtilmediği veya düzenlenen bir iş sözleşmesi bulunmadığı durumda ise, ücret çalışılan ayın son günü ya da en geç takip eden ayın ilk iş günü ödenmelidir. Borçlar Kanununda ücret ödeme zamanı, aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın sonu olarak belirlenmiştir. Yani işçi ücretleri çalışılan ayın son günü ya da en geç takip eden ayın ilk günü ödenmesi gerekir.

Peki ya fazla mesai ücreti?

Fazla mesai ücreti ödenmeyen işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedeceğini önceki yazılarımdan biliyoruz. Peki, fazla mesai ücretinin zamanında ödenmemesi de yani sürekli olarak ödemenin geciktirilmesi de işçiye haklı nedenle fesih hakkı verir mi? Evet verir.

4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinin ( II ) numaralı bendinin ( e ) alt bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakları da ücrete dâhildir. Aynı şekilde yol ve yemek parası da, işçinin ücretine dâhil olan diğer kalemlerdir. (YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2013/22-1771 K. 2015/1051 T. 18.03.2015)

Fazla mesai ücreti de iş kanununun ücret başlığı altında değerlendirilir. Yani ücret ile ilgili düzenlemeler fazla mesai ücretini de kapsamaktadır.

Sonuç olarak şunu belirtmek isterim ki; maaş, FAZLA ÇALIŞMA, ulusal bayram-genel tatil, prim, yol veya yemek ücreti gününde ödenmeyen işçi, dilerse iş akdinin 24/II-e uyarınca haklı sebeple feshederek kıdem tazminatını ve hak kazandığı diğer alacaklarını işverenden talep edebilir.

Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI