Gizli Bir Şekilde Telefon Konuşmalarının Kayda Alınmasının Hukuki ve Cezai Boyutu - AV. ADİL KEMAL PORSUK

11 Aralık 2020 Cuma 02:41

Gizlice kaydedilmiş olunan telefon görüşmesi ve ya kamera kaydı delil olarak kullanılabilir mi? Bu yazımızda bu sorunun cevabını sizlerle paylaştık. Günümüzde iletişim çeşitliliği artmış ve buna paralel olarak da bir takım sorunlar oluşmaya başlamıştır. Her nimetin bir külfeti olduğu gibi iletişim de çeşitliliğin artmasıyla birlikte bir takım sorunlar da yaşanmaya başlanmıştır. Planlı bir şekilde delil üretmek amacıyla gizlice kaydedilen, bu nedenle hukuka aykırı bir şekilde elde edildiği kabul edilen ses, görüntü veya video kayıtları bir vakıanın ispatı için hukuk veya ceza mahkemelerinde delil olarak kullanılamaz.

Bu yazımızda vatandaş tarafından gizlice alınan ses ve video kayıtlarının delil olma niteliğini anlatacağız. Kolluk kuvvetlerinin yapacağı telefon dinlemelerinin şartlarını ve hukuki niteliği bu yazınızın konusu değildir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 189. Maddesinin 2. Fıkrası Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Demek suretiyle hukuka aykırı olarak oluşturulmuş ses ve ya görüntü kaydının hukuk davalarında delil olamayacağını açık bir şekilde ifade etmektedir. Mesela boşanma davasında kendisine hakaret eden eşini gizlice delil elde etmek amacıyla sesini kaydeden diğer eşin bu kayıtları delil olarak kullanması mümkün değildir.

Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 217 – (1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir. (2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.

Ceza Muhakemesinde delil serbestisi ilkesi vardır. Her türlü delil kullanmak serbesttir ve hukuk muhakemesindeki gibi usuli sınırlandırmalar yoktur ama delillerin hukuka uygun olarak elde edilmesi gerekmektedir.

CMK Madde 206 Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse reddedilir. Hakım bu delili gerekçe göstererek ceza veremez. Bu delili niçin kullanmadığını da gerekçeli kararında belirtmek zorundadır.

GİZLİ KAYITLARIN DELİL OLARAK KULLANILABİLECEĞİ HALLER

Hukuka aykırı elde edilen gizli görüntü ve video kayıtları ceza ve özel hukuk yargılamalarında delil olarak kullanılamaz. Ancak, gerekli şartları taşıması halinde yaşanmış bir olayın tarafı olan kişilerin yaptığı kayıtlar hukuka uygun delil olarak kabul edilip ispat amacıyla kullanılabilir.

Yargıtay uygulamasında göre, aşağıdaki şartların tümü bir arada gerçekleştiği takdirde elde edilen delil hem özel hukuk hem de ceza hukuku anlamında hukuka uygun delil olarak kabul edilir:

Ses kaydı yapan kişinin kendisine veya yakınlarına karşı işlenmekte olan bir suç söz konusu olduğunda haksız bir saldırıyı önlemek için kayıt yapması gerekir. Kendisine veya bir yakınına karşı işlenmekte olan bir suç ve ya saldırı yoksa yapılan her türlü kayıt hukuka aykırı olup delil değeri yoktur.

Kayıt yapan kişinin veya yakınları aleyhine işlenen suç veya haksız saldırı, “tesadüfen” veya “ani gelişen bir olay” şeklinde cereyan etmelidir. Planlı bir şekilde delil oluşturmak amacıyla yapılan ses, fotoğraf veya video kayıtları suç teşkil eder.

Ses, fotoğraf veya video kaydı yapan kişinin, işlenen suç nedeniyle o anda kolluk güçlerine başvurma imkânından yoksun olması gerekir. Kolluk güçlerine başvurarak kanıtların elde edilmesi mümkünse yapılan kayıtlar hukuka aykırı hale gelir.

Özetle sırf delil elde etmek amacıyla sistemli ve bilinçli bir şekilde else edilmiş kayıtlar kullanılamaz. Özel dedektiflik bürolarının sistematik ve planlı bir şekilde özel hayatı ihlal edecek şekilde fotoğraf çekmesi, ses kaydı alması veya video kaydı yapması suç teşkil eder.



Av. Adil Kemal PORSUK 0546 5221255



Görüşlerinizi Bildirin

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI